ފުޓުބޯޅައިގެ ރަސްގެފާނުކަމަށްވާ ބްރެޒިލް އެކޭ އެއްގޮތަށް ޔޫރަޕްގެ ސްޕެއިން އަކީ އެގައުމުގެ ސަގާފަތުގެ ތެރެއަށް ފުޓުބޯޅައިގެ ފޯރި ވަދެ ލާމެހިފައިވާ ސަގާފަތެއް އޮންނަ ގައުމެކެވެ. އެގައުމުގައި އުފުދޭ މޮޅު ކުޅުންތެރިންގެ ފުޓުބޯޅަ ކެރިއަރ ފެށިގެންދަނީ ވެސް ބްރެޒިލް އެކޭ އެއްގޮތަށް މަގުމަތީގައި ރައްޓެހިންނާއެކު ބޯޅަތަޅަން ފަށާހިސާބުންނެވެ. ބާސެލޯނާ އަކީ މިދެންނެވި ސަގާފަތް ސްޕެއިންގައި އެންމެ ގަދަޔަށް ފެންނަ އެއް ސިޓީއެވެ. ބޯޅަ އެއް ހިފައިގެން މަގުމަތީގައި ޕާސް ކޮށްލަކޮށްލައި ތިބޭ ގްރޫޕްތައް ބާސެލޯނާ އިން ފެންނާނެ އެވެ. ބާސެލޯނާގެ ހުރިހާ ހިސާބަކުން ވެސް ފުޓުބޯޅަ ކުޅުންތެރިން ފެންނާނެ އެވެ. އެއިން ކޮންމެ ކުޅުންތެރިއަކީ ވެސް ކޮންމެވެސް ފެންވަރެއްގެ ނުވަތަ ކޮންމެވެސް އުމުރު ފުރާއެއްގެ ޓީމަކަށް ނިސްބަތްވާ ކުޅުންތެރިއެކެވެ.

ބާސެލޯނާ އަށް ނިސްބަތްކޮށް “ކަޓާލަންސް ކްލަބް” އޭ ލިޔެފައި ހުންނަތަން ފެންނާނެއެވެ. އެގޮތަށް އެނިސްބަތް ކުރެވެނީ ބާސަލޯނާ އަކީ ސްޕެއިންގެ އުތުރު އިރުމަތީ ސަރަހައްދަށް ނިސްބަތްވާ ޓީމަކަށް ވާތީއެވެ. އެސަރަހައްދަށް ކިޔާއުޅެނީ ކަޓަލޫނިޔާ އެވެ. އަދި އެސަރަހައްދުގެ ވެރިރަށެއްގެ ގޮތުގައި އެމީހުން ބަލަނީވެސް ބާސެލޯނާއެވެ. ކަޓަލޫނިއާ ސަރަހައްދުގައި އުޅޭ ކޮންމެ ކުޅުންތެރިއެއްގެ ކުޑައިރުއްސުރެ ވެސް ދެކެމުން އަންނަ ހުވެފެނަކީ ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ބާސެލޯނާގެ “ނޫކޭމްޕް” ސްޓޭޑިއަމްގައި ކުޅުމެވެ. ނަމަވެސް އެފުސަތު ލިބެނީ އެންމެ ހުނަރުވެރި އަދި އެކަމަށް އެންމެ ގަދައަޅާ މަސައްކަތް ކުރާ ކުއްޖަކަށެވެ. ބާސެލޯނާގެ ކާމިޔާބީގެ ފަހަތުގައި ވަނީ އެޓީމުގައި ހިމެނޭ ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިން ތަކުގެ ހުނަރެވެ. އެޓީމުގައި ހިމެނޭ އެކަކު އަނެކަކަށް ދޫނުކުރާ ފެންވަރުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިން ތަކުގެ ތެރެއިން ގިނަ ކުޅުންތެރިން އުފައްދާފައި ވަނީ އެޓީމުގެ ފުޓުބޯޅަ އެކަޑަމީ ކަމުގައި ވާ “ލަ މާސިއާ” ގައެވެ. ދުނިޔޭ ގައި ވެސް މިހާރު ތިބި އެންމެ މޮޅެތި ކުޅުންތެރިންގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ އިނިއެސްޓާ، ޒަވީ، މެސީ، އަދި ޕުޔޯލް އަކީ އެ އެކަޑަމީގެ ދަސްވެނީން ނެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ ދިހަވަރަކަށް އަހަރުގެ ތެރެއިން ކޮންމެ އަހަރަކީ ވެސް ލަ މާސިއާ ގެ ކުޅުންތެރިއެއް ބާސެލޯނާ ގެ ސީނިއަރ ޓީމަށް ޕްރޮމޯޓްވެ، ޓީމަށް މުހިއްމު ކުޅުންތެރިއަކަށް އެކުޅުންތެރިއެއް ވެގެންދިޔަ އަހަރެކެވެ. އެގޮތުން އެންމެ ފަހުން ވިދަންފެށި ކުޅުންތެރިންގެ ތެރޭގައި ޕެޑްރޯ އާއި ސާޖިއޯ ބިސްކުއޯ ހިމެނެއެވެ. މިހާރުގެ ސްކޮޑަށް ބަލާއިރު، ބާސެލޯނާގެ ލަ މާސިއާގައި އުފެއްދި 10 ކުޅުންތެރިން އެބަތިއްބެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 8 ކުޅުންތެރިންނަކީ ކަޓަލޫނިޔާއަށް ނިސްބަތްވާ ސްޕެއިންގެ ކުޅުންތެރިންނެވެ. ބާސެލޯނާގެ ވާދަވެރި ރިއަލް މެޑްރިޑަށް ބަލާއިރު، އެޓީމުގައި ތިބީ މެޑްރިޑުން އުފެއްދި 5 ކުޅުންތެރިންނެވެ. އަދި ޒުވާން ހުނަރުވެރި އިތުރު ކުޅުންތެރިއެއް އެކަޑަމީގެ ތެރެއިން އަންނަން އުޅޭކަމުގެ ހަބަރެއްވެސް ނުވެއެވެ. ރިއަލް މެޑްރިޑް އަކީ ބާސެލޯނާ އަށް ވުރެ މުއްސަނދި ކްލަބެކެވެ. އެޓީމަށް ލިބިފައިވާ ފެސިލިޓީޒްތައް ވެސް ބާސެލޯނާ އަށް ވުރެ ގިނަވެފައި، މޮޅެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، ރިއަލް މެޑްރިޑް އިން ވިސްނަމުންދަނީ ބޮޑު އަގުގައި ދުނިޔޭގެ އެންމެ މޮޅު ކުޅުންތެރިން ގަތުމަށެވެ. އެއީ ވެސް މުޅިން ގޯސް ގޮތެކޭ ބުނެވޭކަށް ނެތެވެ. ރިއަލް މެޑްރިޑަކީ ޔޫރަޕްގެ އެންމެ ކާމިޔާބު ޓީމެވެ.

ލަ މާސިއާ އަކީ ބާސެލޯނާގެ ރޫހެވެ. އެތަނުގެ ސަބަބުން ކްލަބަށް އެތައް މިލިޔަން ރުފިޔާއެއް ރައްކާކުރެވިގެން ދެއެވެ. ވިންގަށް ކުޅޭ މޮޅު ކުޅުންތެރިއެއް ގަންނަން 96 މިލިޔަން ޔޫރޯ ބާސެލޯނާއިން ޚަރަދެއް ނުކުރެއެވެ. އެމީހުން މެސީ ފަދަ ކުޅުންތެރިން އުފައްދަނީ އެވެ. ލަ މާސިއާ އެކަޑަމީ އަކީ ބާސެލޯނާގެ ޔޫތު ޓީމުގެ ކުޅުންތެރިން ދިރިއުޅޭ ގެ ވެސް މެއެވެ. ބާސެލޯނާގައި މިހާރު ވިދަމުންދާ ތަރިން ކުރިން އުޅުނީ އެގޭގައެވެ. އަދި ކްލަބްގެ ތާރީހާއި ސަގާފަތާއި އަހުލާގިއްޔަތު އެއިން ކޮންމެ ކުޅުންތެރިއެއްގެ ލޭގައި ޖަހާ ކޮންމެ ވިއްދެއްގައި ވަނީ ހަރުލައްވާފައެވެ.

ލަ މާސިއާ ކާމިޔާބު އެކަޑަމީ އަކަށް ވެގެންދާ ބައިވަރު ސަބަބުތައް ހުރެއެވެ. އެގޮތުން ފާހަގަ ކުރެވޭ އެއްކަމަކީ ޓީމުގެ ކުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅި އަކީ އެމީހުންގެ ސަގާފަތަކަށް ހަދާފައި ވުމެވެ. އެ ވައްޓަފާޅީގައި ހިމެނެނީ ޓެކްނިކާއި، ގޭމް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމާއި، ބިންމަތީގައި ބޯޅަ ޕާސްކުރުމެވެ. އެމީހުންގެ ޔޫތު ޓީމު ކުޅޭތަން ބަލައިފިނަމަ ފެންނަނީ، ސީނިއަރ ޓީމުވެސް ކުޅޭ ސްޓައިލް ގެ ފުޓްބޯޅަ އެއް ކުޅޭތަނެވެ. އެހެންވުމުން، ޔޫތު ޓީމުން ސީނިއަރ ޓީމަށް ޕްރޮމޯޓް ވާއިރު، އިތުރަށް އެސިސްޓަމަށް ހާނުވާކަށް މަސައްކަތެއް ކުރާކަށް ނުޖެހެއެވެ. އުމުރުން އެންމެ 8 އަހަރުގައި، އެކަޑެމީގައި ހިމެނޭ ކޮންމެ ކުއްޖެއްވެސް ކުޅެން ދަސްކުރަން ފަށަނީ ހަމަ އެސްޓައިލް އަށެވެ. އެއީ ކޮންމެ ކުޅުންތެރިއެއް ވެސް 2 ނުވަތަ 3 ޓަޗަށް ފަހު ޕާސް ކުރުމެވެ. އަދި ޕާސް ކުރަން އެތައް ބައިވަރު ކުޅުންތެރިންނެއް ހުސްވެފައި ތިބުމެވެ. އެއީ އަވަސްކޮށް ކުދި ޕާސްތަކެއް ޖަހާ ސިސްޓަމްއެއް ކަމުން ކޮންސެންޓްރޭޝަން ނުވަތަ ކުޅުންތެރިޔާގެ ސަމާލުކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ޓްރެއިން ކުރެވިގެން ދެއެވެ. ކުޅުންތެރިއެއް އުފައްދާ ތަރައްގީ ކުރާއިރު އެމީހުންގެ އެ ފަލްސަފާ ބޭނުންކުރެއެވެ.

“ކުޑައިރުންސުރެން އެމީހުން ދަސްކޮށްދެނީ ހަމައެކަނި މޮޅުވާން މަސައްކަތް ކުރާކަށް ނޫން. ހުނަރުވެރިކުރުވާ ވިސްނުންތެރި މީހަކަށް އެމީހުން ހަދައިދޭ. ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ބޯޅަ އާއެކު އެކިފަރާތް ފަރާތަށް ދުވަން ދަސްކޮށްދޭ. ތަމްރީނު ތަކުގައި ވެސް އަހަރެން ބޯޅަ އާނުލާ ވަރަށް މަދުފަހަރަކު ދުވަން ޖެހޭނީ. އެއީ ހަމަސީދާ ހުނަރު ވެރިކަން އިތުރަށް ތަރައްގީ ކޮށްދޭން ދޭ ތަމްރީނެއް.” ލަ މާސިއާ އާބެހޭގޮތުން މެސީ ދީފައިވާ އިންޓަވިއުއެއްގައި ވެއެވެ.

ޔޫރަޕްގެ އެހެން ކްލަބްތަކާއި ޚިލާފަށް ބާސެލޯނާ އަކީ އެހެން ކްލަބްތަކުން ފެނި މަޝްހޫރު ވާންފަށާ، އުމުރުން ހަގު ކުޅުންތެރިން ގެންދާ ޓީމެއް ނޫނެވެ. އެމީހުންގެ މުޅިންވެސް އަމާޒަކީ އަމިއްލަ ކުޅުންތެރިން އެންމެ ޅަދުވަހުން ފެށިގެން އުފެއްދުމެވެ. ބާސެލޯނާ ގެ ލަ މާސިއާގައި ތަމްރީނު ވަމުން ދަނިކޮށް އެހެން ކްލަބްތަކުން ވަނީ ބައެއް ކުޅުންތެރިން ގެންގޮސްފައެވެ. އެގޮތުން ފާހަގަ ކުރެވޭ އެއްކުޅުންތެރިއަކީ އުމުރުން އެންމެ 16 އަހަރުގައި އާސެނަލް އަށް ގެންދިޔަ ސެސްކް ފެބްރިގާސް އެވެ. އޭނާގެ އިތުރުން 15 އަހަރުގައި އާސެނަލް އަށް ގެންދިޔަ ފްރޭން މަރީޑާ އަކީ ވެސް ލަ މާސިޔާގެ ދަރިވަރުންނެވެ. ފެބްރިގާސް އަނބުރާ ބާސެލޯނާ އަށް އައިއިރު، މަރީޑާ ގުޅިފައިވަނީ އެތުލެޓިކޯ މެޑްރިޑާ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ޖެރާޑް ޕީކޭ އަކީ ވެސް ޅައުމުރުގައި މެންޗެސްޓަރ އިން “ޖަހައިގަތް” ކުޅުންތެރިއެކެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ވެސް 2008 ވަނަ އަހަރު އަނބުރާ ބާސެލޯނާ އާ ގުޅުނެވެ. ލަ މާސިއާ އިން ދިޔައީ އެއްކުޅުންތެރިއެއް ގެއްލުން ކަމުގައި ވިޔަސް، އޭގެ ބަދަލުގައި އެތައް ބައިވަރު ހުނަރުވެރިންތަކެއް އުފައްދަމުންނެވެ. މިސީޒަނަށް ފަހު އިސްތިއުފާ ދިނުމަށް ނިންމާފައިވާ ކޯޗް ގަޑިއޯލާ އަކީ ވެސް ލަ މާސިއާ ގެ ދަރިވަރެކެވެ.

1979 އިން ފެށިގެން ލަ މާސިއާ ވެގެން ގޮސްފައިވަނީ، ބާސެލޯނާގެ ޔޫތު ޓީމު ކުޅުންތެރިންގެ ގެއަށެވެ. ނަމަވެސް 2006 ވަނަ އަހަރު ކްލަބްގެ އާ “ގެ” ކަމުގައިވާ އަދި ޓީމުގެ ލެޖެންޑް ޖޯން ގަމްޕަރ ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ “ސިއުޓަޓް އެސްޕޯޓިވާ ޖޯން ގަމްޕަރ” ވަނީ ރަސްމީކޮށް ހުޅުވާފައިއެވެ. ޔޫތު ޓީމުން އެތަނުގައި ދިރިއުޅޭއިރު، ރަސްމީ އެކަޑަމީވެސް ހިންގަނީ މިތަނުގައެވެ. މިތަނުގައި ގުދުރަތީ ވިނަ ހައްދާފައިވާ 5 ދަނޑާއި، އާޓިފިޝަލް ވިނަ ހައްދާފައިވާ 4 ދަނޑު ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން 1 މަލްޓި ސްޕޯޓްސް ޕެވިލިއަން، ޓީމް ކޭޓަރިން އޭރިއާ، 3 ޖިމްނީސިއަމް، 2 ނޫސް ކޮންފަރެންސް ރޫމް، 4 ފަސްޓް އެއިޑް ރޫމް، 1 ޑްރެސިންގ ރޫމް، ގޯލް ކީޕަރުން ތަމްރީނު ކުރާ ތަންތަން، ސްވިމިންގ ޕޫލް އަދި ސައުނާ އެއް ހިމެނެއެވެ.

ސްޕެއިންގެ ކްލަބް ތަކުގެ ތެރެއިން ވަރުގަދަ ފުޓުބޯޅަ އެކަޑަމީތައް ހިންގަނީ ހަމައެކަނި ބާސެލޯނާ އިންނެއްނޫނެވެ. އެތުލެޓިކޯ ބިލްބާއޯގެ އެކަޑެމީ އަކީ ވެސް މޮޅު ކުޅުންތެރިން އުފައްދާ ފުރިހަމަ އެކަޑެމީއެއް ގެންގުޅޭ ކުލަބެކެވެ. ބިލްބާއޯގެ މަޝްހޫރު ކުޅުންތެރިން ކަމުގައިވާ ފެނާންޑޯ ލޮރެންޓޭ އަދި ޖާވީ މާޓިނޭޒް އަކީ އެމީހުންގެ އަމިއްލަ މުޑުވަކެވެ. މީގެ އިތުރުން އެތުލެޓިކޯ މެޑްރިޑާއި ސެވިއްޔާ އަކީ ވެސް ކުޅުންތެރިން އުފައްދާ، ސީނިއަރ ޓީމާއި ހަމައަށް ޕްރޮމޯޓް ކުރަމުންދާ ޓީމުތަކެވެ. ނަމަވެސް ބާސެލޯނާ ގެ ދަރަޖައަށް އަދި އެކްލަބް ތަކުން އައުމަށް ދުވަސްތަކެއް ނަގާނެއެވެ.

ސްޕެއިންގެ ކަޓަލޫނިޔާ އަށް ނިސްބަތްވާ ކުޅުންތެރިންނަށް ބާސެލޯނާ އިން ފޯކަސް ކުރި ކަމުގައި ވިޔަސް، ރަށުން އަދި ގައުމުން ބޭރުގެ ކުޅުންތެރިންނަށް ވެސް ލަ މާސިއާ އިން މަދުންނަމަވެސް އަންނަނީ ފުރުސަތު ދެމުންނެވެ. ބާސެލޯނާގެ ސީނިއަރ ޓީމުން ވަނީ ދާދިފަހުން ލަ މާސިއާ ގައި ކިޔަވަމުންދާ ކޮރެއާގެ ކުޅުންތެރިއެއްގެ ސޮއި ހޯދާފައެވެ. އުމުރުން 15 އަހަރުގެ ޕާކް ޝެންގ ހޯ އަކީ ކޮރެއާގެ މެސީގެ ނަމުން މަޝްހޫރު ވަމުން އަންނަ ކުޅުންތެރިއެކެވެ. އޭނާ ވަނީ ކޮރެއާގެ 14 އަހަރުން ދަށުގެ ގައުމީޓީމަށް ކުޅެފައެވެ. އޭނާ މިހާރު އަންނަނީ ބާސެލޯނާގެ ޔޫތު ޓީމުގައި ވިދަމުންނެވެ. މަޝްހޫރު ކުޅިވަރު ބްރޭންޑް ނައިކް އިންވަނީ އޭނާއާއެކު މިލިޔަން ޑޮލަރުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއި ކޮށްފައެވެ. އާ މެސީ ވެގެންދާނީ ކަޓާލަންސް ކްލަބްގައި ފެންނަ ފުރަތަމަ ކޮރެއާގެ ކުޅުންތެރިއާ އަށެވެ.

ޞުރުހީގައި މި ކޮށްލެވުނު ސުވާލު ތަކަކީ ވަރަށް ގިނަ ފަހަރު އަޅުގަނޑުމެން މާޔޫސްވާ ހާލަތްތަކުގައި އަމިއްލަ ނަފްސާ ކުރެވޭ ސުވާލުތަކެކެވެ. އަދި އެހެންމެ އެއަށް އެކަށީގެންވާ ޖަވާބެއްވެސް ނުލިބޭ ގިނަ ފަހަރު ދިމާވާ ކަންތައް ތަކެކެވެ.

ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި މާޔޫސްވުން ނުވަތަ ހިތްދަތިކަމާ ދެރަވުމާ “މޫޑު” ގޯސްވުމަކީ އޭގެޒާތުގައި ނުރައްކާ ކަމެއްނޫނެވެ. މިސާލަކަށް ދިރިއުޅުމެއް ހަލާކުވުން (ރޫޅުން)، އާއިލީ ގުޅުންތަކުން އެކަހެރިވުން، ތިމާގެ މީހަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބުން، ސަބަބެއް ނޭގި ދެރަވެ ރޮވުން މިއީ ހަމަ ދިމާވެދާނެ ކަންކަމެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ކުރިން މި ބަޔާން ކުރެވުނު އަލާމާތްތައް ނުވަތަ އިހުސާސްތަކުގެ ސަބަބުން ދިރިއުޅުމުގެ އާދައިގެ ކަންތަކަށް ހުރަސްއެޅޭނަމަ، ނުވަތަ ދިރިހުރުމަށް ބޭނުންވާ އަސާސީ ބޭނުންތައް (ކެއިން ބުއިން، ގައިން ތާހިރުވުން ފަދަކަންކަން) ފުއްދުމަށް ހުރަސް އެޅޭނަމަ މިއީ ވަރަށް ބޮޑު ޞިއްހީ މައްސަލަ އެކެވެ.

ބަޔާން ކުރެވުނު ކަންތައްތަކުގެ އިތުރުން އަމިއްލަ ނަފްސާ މެދު ދެކޭ ގޮތް ބަދަލުވުން، ބޭކާރު މީހެއްގެ ގޮތުގައި އަމިއްލައަށް އިހްސާސްވުން، ދުނިޔޭގައި ހުރުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތްކަމުގެ އިހްސާސްތައް ގިނަވެ އެހެން މީހުންނަށް ބުރައަކަށް ވެދާނެތީ މަރުވުމުގެ ހިޔާލުތައް އައުން ފަދަ އިހްސާސްތައް ދިގުދެމިލައި 2 ހަފްތާ އަށްވުރެ ގިނަ ވުމަކީ އެކަމަށް އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ހޯދަން ޖެހޭ ކަމެކެވެ. މި ބައްޔަށް އިނގިރޭސބަހުން ޑިޕްރެޝަން ކިޔައެވެ.

ބައެއް ފަހަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިވަނީ ކީއްކަން ނޭނގި، ހަށިގަނޑުގެ ތަންތަނުގައި ރިއްސަނީ އޭވެސް ހީވެދެއެވެ. ގިނަފަހަރަށް ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަން ދެވެނީ ވެސް ބަނޑުގައި ރިއްސުމާއި، ބޮލުގައި ރިއްސުމާއި މޭގާ ރިއްސުންފަދަ ކަންތައްތަކާ އެކުގައެވެ.

ޑިޕްރެޝަން ނުވަތަ މާޔޫސް ވުން ދެނެގަންނާނީ ކިހިނެއް؟

ޑިޕްރެޝަން ނުވަތަ މާޔޫސްވުން ދެނެގަތުމުގައި 3 ވައްތަރެއްގެ އަލާމާތެއް ހުރެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ ކަމަކީ އަމިއްލަ ނަފްސާ ދޭތެރޭ ދެކޭ ގޮތް ދަށްވުމެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ އަމިއްލަ ނަފްސަށް މަލާމާތްކުރުން ނުވަތަ ބޭނުންނެތް މީހެކޭ ހީވުމެވެ. ތިންވަނަ ކަމަކީ ދެރަވާ މޫޑު އައުމެވެ. މީގެ އިތުރުންވެސް ގުޅުން ހުރި ސިފަތައް ފާހަގަ ކުރެވިދާނެއެވެ. މިސާލަކަށް ދިރިއުޅުމުގެ އެއްވެސް އުފަލެއް އިހްސާސް ނުވުން، މޫޑު ބަދަލު ވާންޖެހޭ ދަނޑިވަޅު ތަކުގައި މޫޑު ބަދަލު ނުވުން (އުފާވެރި ވަގުތު ތަކުގައި އުފާވެރިކަން ނެތުން)، އަމިއްލަ ނަފްސު ބޭކާރު ކޮށްލުން، އެއްވެސް ކަމެއް ކުރުމުގެ ޝައުގުވެރިކަން ނެތުން، އަދި އަމިއްލަ އަށް މަރުވުމުގެ ހިޔާލު އައުން ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް މީގެ ތެރެއިން ކަމެއް ހަމަ އެއްފަހަރު ދިމާވާއިރަށް އެއީ ޑިޕްރެޝަން އޭ ނުބުނެވޭނެއެވެ.

ބަޔާން ކުރެވުނު އަލާމާތްތަކުގެ އިތުރުންވެސް މާޔޫސް ކަން ގެނުވާ އިހުސާސްތައް ބައެއް ފަހަރު މީހުންނަށް ކުރެވޭނެއެވެ. އެއީ ޑިޕްރެޝަން އަށް ހާއްސަ ނޫން ސިފަތަކަކަށް ވެސް ވެދާނެއެވެ. އެގޮތުން ފާހަގަ ކުރެވޭ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ހަމަނިދި ނުލިބުން (ނުވަތަ ނުނިދުން)، ޖިންސީ އެދުންވެރިކަމަށް ބަދަލު އައުން، ވަރުބަލިވުން، ކާހިތްވުން އަދި ކާހިތް ނުވުން، ބަރުދަނަށް ބަދަލު އައުން، އަދި ބޭރު ފުށުން ފެންނަ ބައެއް އަލާމާތްތައް ހިމެނެއެވެ. މި ސިފަ ތަކަކީ ހަމައެކަނި ޑިޕްރެޝަނަށް ހާއްސަ ސިފަތަކެއް ނޫނެވެ.

ޑިޕްރެޝަންގެ ވައްތަރުތައް

ބްލެކް ޑޯގް އިންސްޓިޓިއުޓްގެ މޮޑެލް އަށް ބަލާނަމަ ޑިޕްރެޝަން 3 ބަޔަކަށް ބަހާލެވިދާނެއެވެ. އެއީ މެލަންކޮލިކް ޑިޕްރެޝަން، ނޮންމެލަން ކޮލިކް ޑިޕްރެޝަން، އަދި ސައިކޯޓިކް ޑިޕްރެޝަން އެވެ. މި ތިން ވައްތަރުގެ ތެރެއިން އެންމެ އާންމު ވައްތަރަކީ ނޮން މެލަން ކޮލިކް ޑިޕްރެޝަންއެވެ. ނުވަދިހަ އިންސައްތަ މީހުންނަށް ދިމާވަނީ އެވައްތަރުގެ ޑިޕްރެޝަން އެވެ.

އާންމު ގޮތެއްގައި ނޮންމެލަން ކޮލިކް ޑިޕްރެޝަން ނުވަތަ މަޔޫސްވުން ނުވަތަ ދެރަވުން ދިމާވަނީ ނުވަތަ މެދުވެރި ވަނީ، ސްޓްރެސް ނުވަތަ ދިރިއުޅުމުގައި ނުތަނަވަސްވުން އިތުރުވުން ފަދަ ކަންތައްތައް މެދުވެރިވެގެންނެވެ. އަދި އެމީހެއްގެ ޕާސަނަލިޓީ (ޝަހުޞިއްޔަތު) ގެ ވައްތަރުން ނެވެ. މިސާލަކަށް ހާސްވެ ކަންބޮޑުވުން އާންމު މީހުންނާއި ފިކުރު ބޮޑުވުން އާންމު މީހުންނެވެ.

ޑިޕްރެޝަން ނުވަތަ މާޔޫސްވުން، މި ބަލި ޖެހުމަށް މެދުވެރި ވާ ސަބަބު ތައް ކަމަށް ބެލެވޭ ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ވެއެވެ. އެގޮތުން އިންސާނާ އުފެދުމުގައި ހުންނަ ކަންތައްތައް، މީހަގެ މިޒާޖާ ގުޅުން ހުރި ކަންތައްތައް، ހާސްވެ ކަންބޮޑުވުން އިތުރު ވުން، ޖިންސް (އަންހެން / ފިރިހެން)، އުމުރުން ދުވަސްވުން، އަދި އެހެނިހެން ބަލިތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ.

ބަލީގެ ފަރުވާ އަކީ ކޮބާ؟

މި ބަލީގެ ފަރުވާގެ ތެރޭގައި ގިނަބައިތަކެއް އެކުލެވިގެން ވެއެވެ. އަދި ފަރުވާ ބެހިގެންވަނީ ޑިޕްރެޝަންގެ ވައްތަރު، ސަބަބު އަދި ބަލިޖެހިފައިވާ މިންވަރުގެ މައްޗަށެވެ. ފަރުވާގެ ތެރޭގައި ބޭސް (އެންޓި ޑިޕްރެޝަންޓް) ބޭނުން ކުރުން އަދި ސައިކޯ ތެރަޕީ ނެގުން ވަރަށް މުހިއްމެވެ. ބޭސް ބޭނުން ކުރަންވާނީ ކަމުގެ ހާއްސަ ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާގެ މަތިންނެވެ. އަދި މިބަލި އެންމެ ބޮޑުވަރު ވެފައި ވާ މީހުން ނަށް އީސީ.ޓީ (އެލެކްޓްރޯ ކޮންވިއުސިވް ތެރަޕީ) ގެ ފަރުވާ ވެސް ދެވެ އެވެ.

ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ކުރެވިދާނެ ބައެއް މުހިއްމު ކަންތައް

މިފަދަ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރި ވުމަށް ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރު ކުރެވިދާނެއެވެ. މިގޮތުން ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ގަވައިދުން ކަސްރަތުކުރުން، ހަށިގަނޑަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ކެއުން، ހަމަނިދި ނިދުން،އަޅުކަންކުރުން، އަމިއްލަނަފްސަށް އިތުބާރުކުރުން (ތައުރީފު ލިބި ގަތުން)، އެކުވެރިޔަކާއެކު ވާހަކަ ދައްކާލުން، މާޔޫސްކަން ވެރިވާހިނދު އެކަށީގެންވާ އެހީހޯދުން ހިމެނެއެވެ.

އެޑިޓަރުގެ ނޯޓް: ސަލްމާ ޙަސަން އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގައުމީ ޔުނިވާސިޓީގެ ފެކަލްޓީ އޮފް ހެލްތު ސައިންސަސް ގައި މަސައްކަތް ކުރަށްވާ ލެކްޗަރަރ އެކެވެ.

ސޯޝަލް މީޑިއާ ތައް ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި ފޮޓޯ ޝެއަރ ކުރުމަށް މަޝްހޫރުކަން ހޯދަމުން އަންނަ އެޕްލިކޭޝަނެއް ކަމަށްވާ އިންސްޓެގްރާމް އެއް ބިލިޔަން ޑޮލަރަށް ފޭސްބުކް އިން ގަނެފިއެވެ. އިންސްޓެގްރާމް އަކީ ފޯނުން ފޮޓޯ ނެގުމަށްފަހު، ތަފާތު ޑިޒައިންތަކާއި ކުލަތައް ގެނެސް، ރަހްމަތްތެރިންނާ ހިއްސާކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ފޯނު އެޕްލިކޭޝަން އެކެވެ.

ގާތްގަނޑަކަށް 27 މިލިޔަނެއްހައި މީހުން ބޭނުންކުރަމުން އަންނަ އިންސްޓެގްރާމް ފޭސްބުކް އިން ގަނެފިކަން އިއުލާން ކޮށްފައިވަނީ، ފޭސްބުކްގެ ފައުންޑަރ އަދި ސީއީއޯ މާކް ޒުކަބާގް ގެ ފޭސްބުކް ޓައިމްލައިންގައި އިއްޔެ ޕޯސްޓް ކޮށްފައިވާ ސްޓޭޓަސް އެއްގައެވެ. ބެލެވޭގޮތުގައި އަހަރުގެ ދެވަނަ ކުއާޓަރ ނިމެންވާއިރަށް މި މުއާމަލާތް ނިންމާ، އިންސްޓެގްރާމްގައި މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ 9 މުވައްޒަފުން ފޭސްބުކް އަށް ބަދަލު ކުރާނެއެވެ.

“އާއިލާގެ މެމްބަރުންނާއި ރަހްމަތްތެރިންގެ މެދުގައި ފޮޓޯ ހިއްސާކުރާނެ އެންމެ ރަނގަޅު އެއްޗެއް އުފެއްދުމަށް އަހަރުތަކެއް ވަންދެން މަސައްކަތް ކުރަމުން މިއަންނަނީ.” ޒުކަބާގްގެ ފޭސްބުކްގައި ލިޔެފައިވެއެވެ. “މިހާރު މިވީގޮތުން އިންސްޓެގްރާމްގެ ޓީމާއެކު ވަރަށް ކައިރިން ގުޅިގެން ދެން މަސައްކަތް ކުރެވޭނެ. ފޯނުން ފޮޓޯ ހިއްސާ ކުރުމުގެ އެންމެ ރަނގަޅު އުފެއްދުން ދެން ގެނެސްދެވޭނެ.”

ޒުކަބާގް ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، ފޭސްބުކް އަށް އިންސްޓެގްރާމް ފުރަތަމަ އެކީއެކައްޗަކަށް އިންޓެގްރޭޓް ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އިންސްޓެގްރާމްގައި ހުރި ރަނގަޅު ކަންތައްތައް އިތުރަށް ވަރުގަދަކޮށް އެ އެޕްލިކޭޝަން ބޮޑަށް ފުރިހަމަ ކުރާނެއެވެ.

މިކަމާގުޅިގެން އިންސްޓެގްރާމްގެ ސީއީއޯ ކެވިން ސިސްޓްރޮމް ވެސްވަނީ ފޭސްބުކް އާއި ގުޅުމުން ލިބުނު ހިތްހަމަޖެހުން އޭނާގެ ބްލޮގްގައި ހިއްސާކޮށްފައެވެ.

އައިފޯނަށް ހާއްސަކޮށްގެން ފުރަތަމަ އިންސްޓެގްރާމް ތައާރަފް ކޮށްފައިވަނީ 2010 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުއެވެ. އޭގެ ފަހުން މިދިޔަ ހަފްތާގެ ތެރޭގައި އެންޑްރޮއިޑަށް ވެސް ވަނީ އެޕްލިކޭޝަން ނެރެފައެވެ.

މިއީ ފޭސްކުބް އިން މިހާގިނަ މީހުން ބޭނުންކުރާ ޕްރޮޑަކްޓެއް ގަތް ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ޒުކަބާގް ލިޔެފައިވެއެވެ. “މިއީ އާއްމު ކަމަކަށް ނަހަދާނަ މެވެ.”

ސްމާޓް ފޯންތަކުގައި ބޭނުން ކުރާ ސޮފްޓްވެއާ ތަކުގެ ތެރެއިން ހިލޭ ޑައުންލޯޑް ކުރުމަށް ލިބެން ހުންނަ އެޕްލިކޭޝަންތަކާއި ގޭމް ތަކުގެ ސަބަބުން ފޯނުގެ ބެޓެރީ ޗާޖް އަވަހަށް ހުސްވާކަމަށް ދިރާސާ އަކުން ދައްކައިފިއެވެ.

ދިރާސާ ކުރާ ފަރާތެއް ބީބީސީ އަށް ދީފައިވާ އިންޓަވިއުއެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ހިލޭ ޑައުންލޯޑް ކުރާ އެޕްލިކޭޝަންތައް އަދި ގޭމްތަކުގައި، އެ ގޭމް ޑިވެލޮޕް ކުރިފަރާތް ނުވަތަ ތިންވަނަ ފަރާތެއްގެ އިޝްތިހާރު އާއްމުކޮށް ފެންނަން ހުންނާނެ އެވެ. އެހެންވުމުން އެޕްލިކޭޝަނެއް ފޯނުގައި ރަން ކުރަން ބެޓެރިން ބޭނުންކުރާ އެނާޖީގެ 75 އިންސައްތަ ބޭނުން ކުރާނީ އިޝްތިހާރުތައް ދެއްކުމަށެވެ. އެޕްލިކޭޝަން ހިލޭ ޑައުންލޯޑަށް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު، ޑެވެލޮޕަރުން އާމްދަނީ ހޯދަނީ އޭގައި ހުންނަ އިޝްތިހާރު ތަކުންނެވެ.

އެމެރިކާގެ އިންޑިއާނާގައި ހުންނަ ޕާރޑިއު ޔުނިވާސިޓީގެ ރިސާޗަރ އަބީނަވް ޕަތަކް ބުނާގޮތުން، އެޕްލިކޭޝަންތައް ހަދާ ޑެވެލޮޕަރުން މިކަމާ ވިސްނަންޖެހެއެވެ. އަދި އެފަދަ އެޕް ތައް ހަދާއިރު އެއަށްވުރެ ޒިންމާދާރުވެ، ބެޓެރި ލައިފް އަށް ސަމާލުކަން ދީގެން ތައްޔާރު ކުރުން މުހިއްމެވެ.

އަބީނާވް ގެ ޓީމުން ހެދި ރިސާޗުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބޭނުންކޮށްފައި ވަނީ ހިލޭ ޑައުންލޯޑް ކުރެވޭ އެންގްރީ ބާޑްސް އާއި ފޭސްބުކް އެޕްލިކޭޝަނެވެ. ރިސާޗް ހެދުމަށް އެންޑްރޮއިޑާއި އެހެނިހެން އޯއެސްތައް ޓެސްޓް ކުރިއިރު އައިފޯންގެ އޯއެސްގައި ހުންނަ ރެސްޓްރިކްޝަންތަކުގެ ސަބަބުން އައިފޯން އަދި ވަނީ ޓެސްޓް ނުކުރެވިއެވެ.

ދިރާސާއިން ދެއްކިގޮތުން، އެންގްރީ ބާޑްސް އެޕްލިކޭޝަން ރަން ކުރުމަށް ހޭދަވާ ބެޓެރީގެ ތެރެއިން ހަގީގަތުގައި ގޭމް ކުޅުމަށް ހޭދަކުރަނީ އެންމެ 20 އިންސައްތައެވެ.

ބައެއް ރައީސުންނަކީ ބައެއް ރައްޔިތުންނަށް ބާޣީއިންނެވެ. އަނިޔާވެރިންނެވެ. އަނެއްބަޔަކަށް އެއީ މަލާއިކަތުންހައި މާތްބައެކެވެ. ގައުމީ ބަޠަލުންނެވެ. ރައީސް ކުރައްވަނީ ކުށެއްހެން ބައެއް މީހުންނަށް ބައެއް ހިނދުކޮޅުގައި ހީވިޔަސް ފަހުން ވިސްނާލާއިރު އެއީ ހަގީގަތުގައި ކުށަކަށް، މިފަދަ މީހުންނަކަށް ނުވެއެވެ. ވެރިން ދެކެލޯބިވާ މީހުން، އެމީހުންގެ ވެރިން ނިޔައުވުމުން، ނިއުވީކަމަށް ގަބޫލުނުކުރާ ފަހަރުވެސް އާދެއެވެ. ވާލޯތްބެއްގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ.

ރައީސްދެކެ ވާ ލޯބިން، ރައީސް ނިޔައުވުމުންވެސް އޭނާގެ ގަބުރު ކުނިނުވާގޮތަށް ބާއްވަން ބޭނުންވާ މީހުންއުޅެއެވެ. ބައެއް ގައުމުތަކުގައި، ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ބޮޑުބައެއް އެމީހުންގެ ނިޔައުވި ރައީސްގެ ގަބުރު އެމްބާމްކޮށް (ކުނިނުވާނޭގޮތް ހަދައި) ބޭއްވުމަށް، ޚަރަދުކުރެއެވެ. ގައުމުގެ އާބާދީގެ ބޮޑުބައެއްގެ ޒަރޫރީ ބޭނުންތައް ނުފުއްދިފައި އޮތްއިރުވެހެވެ. ވެރިންދެކެ ވާލޯތްބަކީ، ވެސް މީހާ ރޯނާކޮށްލާ އެއްޗަކީއެވެ.

ކޮންމެޔަކަސް، ރައީސުން ނުވަތަ ވެރިން މަރުވުމަށްފަހު ކުނިނުވާނެގޮތް ހެދުމަކީ ވަރަށް ޚަރަދުބޮޑު، ކުރިއަރާފައިވާ ސައެންޓިފިކް މަސައްކަތްގަނޑެކެވެ. މިކަމުގައި އެންމެ ކުރިއަރާފައިވަނީ ރަޝިޔާ އާއި ޗައިނާކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

އުތުރުކޮރެއާގެ ލޯބިވާ ލީޑަރު ކިމް ޖޮން އިލްގެ ގަބުރު މިވަގުތު އޮތީ ކުނި ނުވާނެގޮތް ހެދުމަށްފަހު، ޕިޔޮންގްޔަންގް ގެ ޒިޔާރަތެއްގައި ބާއްވާފައެވެ. ކިމް ޖޮން އިލްގެ ކުރިން ވެރިކަންކުރެއްވި އޭނާގެ ބައްޕަގެ ގަބުރުވެސް އޮތީ، ކުނިނުވާނެގޮތްހަދައި، އާއްމުންނަށް ދެއްކުމަށް ބާއްވާފައެވެ. ކުނިނުވާނޭހެންހަދައި، އާއްމުންނަށް ދެއްކުމަށް ބާއްވާފައިވާ ވެރިންގެ ލިސްޓުން ދެން އެންމެ ފާހަގަކުރެވެނީ، ކުރީގެ ރޫސީވިލާތުގެ ކޮމިޔުނިސްޓް އިންގިލާބުގެ މޭސްތިރި، ވިލަޑިމީރް ލެނިން އާއި ޗައިނާގެ ކޮމިޔުނިސްޓް ލީޑަރު މާއޯ ޒެޑޮންގ އާއި، ވިއެޓްނާމްގެ ހޯޗީ މިންހ އެވެ.

ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، ކިމް ޖޮން އިލްގެ ބައްޕަ، ކިމް އިލް ސުންގެ ގަބުރު، ކުނި ނުވާގޮތް ހަދައިދިނީ ރަޝިޔާގެ ސައެންސްވެރިންނެވެ.

ވިލަޑިމީރް ލެނިން 1924 ވަނަ އަހަރު ނިޔައުވުމާއެކު އޭނާގެ ގަބުރު ކުނިނުވާނެގޮތް ހެދުމަށް ރަޝިޔާގެ ސައެންސްވެރިން އާދަޔާޚިލާފަށް މޮޅު ސައެންޓިފިކް އުކުޅުތަކާއި، ގަބުރު ސީރާ ކުރުމަށް، ސިއްރު ރެސިޕީތައް ބޭނުންކުރާ ވާހަކައާއި، ގަވާއިދުން ގަބުރު ދޮވެ ފެންވެރުވުމުގެ އިތުރުން ގަބުރުގެ ފިނިހޫނުމިން ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ގަބުރުގެ ތެރެއަށް ކަރަންޓް މޯޓަރެއްވެސް ލައިފައި ހުންނަކަމަށް ވާހަކަދެކެވެއެވެ.

އިލްޔާ ޒަބާސްކީ އަކީ ވިލަޑިމީރް ލެނިންގެ ގަބުރު ކުނިނުވާގޮތް ހަދައި ބަލަހައްޓާ، އެމްބާމިން ޓީމުގައި ހިމެނޭ މީހެކެވެ. އޭނާ ބުނާގޮތުން ހަފުތާއަކު ދެދުވަހު ލެނިންގެ މޫނާއި ދެއަތް ޚާއްޞަ ފެނަކުން ( ސޮލިޔުޝަނަކުން) ތެންމައެވެ. އަދި ކޮންމެ އަހަރަކު އެއްފަހަރު، ލެނިންގެ ގަބުރު ބާއްވާފައި އޮންނަ ޒިޔާރަތް އާންމުންނަށް ބަންދުކޮށް، ޚާއްޞަ ފެނަކުން (ސޮލިޔުޝަނަކުން) ގަބުރު ފެންވަރުވައެވެ. އަދި ގަބުރަށް އައިސްފައި ހުންނަ ކުދިކުދި އައިބުތައް ރަނގަޅުކުރެއެވެ.

ރަޝިޔާގެ ސައެންސްވެރިންނަކީ ގަބުރު ކުނިނުވާގޮތް ހެދުމަށް ވަރަށްވެސް މަޝްހޫރުބައެކެވެ. ވިއެޓްނާމްގެ ލީޑަރު ހޯޗީ މިންހ ގެ ގަބުރު އަހަރަކު އެއްފަހަރު، އައުބައުތުރަ ފިލުވުމަށް ރަޝިޔާއަށް ގެންދެވެއެވެ.

ގަބުރު ކުނިނުވާގޮތަށްހަދައި، ގިނަ ދުވަހަށް ދެމެހެއްޓުމަށް ކިޔަނީ އެމްބާމްކުރުމެވެ. ބްރިޓިޝް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް އެމްބާމާޒްގައި މަސައްކަތްކުރާ ކެރަން ކާނޭ ބުނާގޮތުން ދެ ބޭނުމެއްގައި އެމްބާމްކުރެއެވެ. ފުރަތަމަ ގޮތަކީ މައްޔިތާގެ މޫނުދައްކައި، އެންމެ ފަހުގެ އިހްތިރާމް އަދާކޮށް ނިމެންދެން މައްޔިތާ ޗާލުކޮށް ބޭއްވުމަށް އެމްބާމްކުރުމެވެ. މިއީ ކުރު މުއްދަތަކަށް ކުރާ އެމްބާމެވެ. މިފަދަ އެމްބާމްކުރުމަށް ފަސޭހަ އެމްބާމްއޭވެސް ކިޔައެވެ.

އެމްބާމްކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ދިޔާ ފެނުގައި އެކުލެވެނީ ފޯމަޑީހައިޑް އޭ ކިޔާ ކެމިކަލެކެވެ. މި ކެމިކަލް ފެނުގެ ތެރެއަށް އަޅައި ގިރުމަށްފަހު މައްޔިތާގެ ލޭހޮޅިތަކަށް އިންޖެކްޝަންގެ ގޮތުގައި ފޮނުވާލަނީއެވެ. މަރުވުމަށްފަހު ލަސްނުކޮށް މިކަން ކޮށްފިނަމަ، ފެންނަ ނަތީޖާ ރަނގަޅުވާނެއެވެ. ސަބަބަކީ ފުރާނަ ނުކުތުމާއިއެކު މަސްގަޑު މުޅަވާން ފަށާނެތީއެވެ. ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ޑަންޑީގެ ޕްރޮފެސަރެއްކަމަށްވާ ސޫ ބުލެކް ބުނުއްވަނީ، ގަބުރު ކުނިނުވާގޮތަށްހަދައި، ގިނަދުވަހަށް ދަމަހައްޓަން ބޭނުންނަމަ، ގަބުރު އޮންނަ ވެށި ވާންޖެހޭނީ ޖަރާސީމުން ސަލާމަތްވެފައިވާ ވެއްޓަކަށް ކަމަށެވެ.

އެމްބާމްކުރާއިރު، މައްޔިތާގެ ހުރިހާ މައި ލޭހޮޅިތަކަކާއި ނާރުތަކެއް ހުޅުވާލުމަށްފަހު ލޭތައް ދަމައިގަނެ، ޚާއްޞަ ފެނަކުން ދޮވެލައެވެ. މިހެން ހަދަނީ ލޭގެ ސަބަބުން ޖަރާސީމު އަށަގަންނާނެތީއެވެ. ޕްރޮފެސަރ ބުލެކް ބުނުއްވާގޮތުގައި، ޖަރާސީމުތައް ނައްތާލުމަށް މައްޔިތާގެ ޓިޝޫތަކުގައިވާ ކެމިކަލް މުޅިން ބަދަލުކޮށްލަންޖެހެއެވެ. އެހެން ނޫނީ، ފޫޖަހާނެއެވެ. އަދި ވަރަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ އަލްކަހޯލްއާއި ގްލައިސެރޯލް އިން ގަބުރު ދޮވެލައެވެ. މީގެ ބޭނުމަކީ ފެންމަދުވިޔަ ނުދިނުމެވެ. އަދި ފޮމަލިން އޭ ކިޔާ ކެމިކަލެއް ގަބުރުގައި ބޭނުންކުރުމުން ހުރިހާ ޖަރާސީމެއް ނައްތާލައެވެ.

ޕްރޮފެސާރ ބްލެކް ބުނާގޮތުގައި، އާއްމުކޮށް ދެއްކުމަށް ދިގުމުއްދަތަކަށް ގަބުރު ބާއްވާނަމަ، ގަބުރުގެ ބޭރުފުށުގެ ރީތިކަމަށް ސަމާލުކަންދޭންޖެހެއެވެ. މިސާލަކަށް، މޭކަޕްކުރުވުމާއި ބޮލުގައި އިސްތަށިގަނޑެއް ޖެހުންފަދަ ކަންކަން ކުރަންޖެހެއެވެ. ސަބަބަކީ ގިނަ ދުވަސް ވީވަރަކަށް ބޮލުން އިސްތަށި ފައިބަމުންދާނެތީއެވެ. މޭކަޕްކުރުވުމުން ޒުވާންކޮށް ތާޒާކޮށް ގަބުރު ފެންނާނެއެވެ.

އެންމެ ރަނގަޅު ހާލަތުގައި ގަބުރު ބޭއްވުމަށް ކުރަންޖެހޭ ޚަރަދަކީ ވަރަށް ބޮޑު ޚަރަދެކެވެ. މިސާލަކަށް، ގަބުރު ބާއްވާފައި އޮންނަތަނުގެ ވައިގެ ތެތްކަމާއި، ފިނިހޫނުމިން ކޮންޓްރޯލްކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. ސަބަބަކީ، ގިނަ އަދަދަކަށް އަލްކޮހޯލް ބޭނުންކުރުމުން، އާތްވަށްވެގެން މައްޗަށްއަރާ ފެނުގެ މިންވަރު އިތުރުވުމުން، ގަބުރުން ފެން ހިކޭގޮތް ވެފައި އޮންނާތީއެވެ. ވީމާ، ގަބުރު އޮންނަ ތަނަކީ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ތެތްކަން ހުންނަ ތަނަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. އަނެއްކޮޅުން މާ ބޮޑަށް ތެތްވެއްޖެނަމަ، ގަބުރުގައި ފޫޖަހާގޮތްވެސް ވެއެވެ. އެހެންވީމާ، ގަބުރު އޮންނަވެށި، ވަރަށް ރަނގަޅަށް ބަލަހައްޓަންޖެހެއެވެ. ގަބުރެއް އެމްބާމްކޮށްފިނަމަ، އެ ދެމެހެއްޓުމަށް ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތްތައް ބަރާބަރަށް ކުރަންޖެހެއެވެ.

އެމްބާމްކޮށްފައި އޮންނަ ގަބުރުގެ ހެދުންވެސް އެއީ ޒަމާނާއި ގުޅޭގޮތަށް ބަދަލުކުރަމުންދާ ފެޝަނަބްލް ހެދުމަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. ރަޝިޔާގެ އެމްބާމްކުރުމުގެ ތަޖުރިބާކާރެއް ބުނާ ގޮތުގައި، ކޮންމެ ތިން އަހަރަކުން އެއް އަހަރު ވެލަޑިމީރް ލެނިން އަށް އައު ކޯޓާއި ޓައީ ހޯދައެވެ.

ބައެއްވެރިންގެ އުނދަގުލުން، އެމީހުން ވެރިކަންކުރި އިރުވެސް ރައްޔިތުންނަށް ސަލާމަތެއް ނުވެވެއެވެ. އިސްތިއުފާ ދިނުމުން ވެސް އުޅެންޖެހެނީ އެމީހުންގެ އުނދަގުލާއިހެދިއެވެ. ނިޔައުވުމުން ދައުލަތުގެ ބަޖެޓްގެ ބޮޑުބައެއް ހޭދަކުރަންޖެހެނީ އެމީހުންގެ ގަބުރު ނަލަކޮށް ބޭއްވުމަށެވެ!

އެމްބާމްކުރުމުގެ ތާރީޚް

އެމްބާމްކުރުން ނުވަތަ ގަބުރު ގިނަދުވަހަށް ދެމިއޮންނާނޭހެން ހެދުމަކީ ވަރަށް އެވޭލާ މަސައްކަތެކެވެ. އެވޭލާ މިސްރުމީހުންގެ ގާތުގައި އެއީ މައްޔިތާ ވަޅުލުމުގެ ބައެކެވެ. އެވޭލާ މިސްރުމީހުން އެމްބާމްކޮށް އުޅުނީ ދީނީ ސަބަބުތަކަކަށްޓަކައެވެ. އެމީހުން ގަބޫލުކުރާގޮތުގައި، އެމްބާމްކުރުމަކީ އުޚްރަވީ ހަޔާތަށް މުހިންމުކަމެކެވެ. އެހެނީ އެމީހުން ދުށްގޮތުގައި އުޚުރަވީ ހަޔާތަށް ހަށިގަނޑެއް ބޭނުންވާނެއެވެ.

އެމެރިކާގެ މަދަނީ ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު އެމްބާމްކުރީ ހަނގުރާމައިގައި މަރުވާ ސިފައިން ވަޅުލުމަށް، އެމީހުންގެ އާއިލާތަކާއި ހަމަޔަށް ގެންދެވޭންދެން ރީތިކޮށް ބޭއްވުމަށެވެ.

އެވޭލާ މިސްރުގައި އެމްބާމްކުރުމުގެ މަސައްކަތަށް ހަތްދިހަ ދުވަސް ހޭދަވެއެވެ. އެމްބާމްކުރުން ފަށަނީ، މައްޔިތާ ރަނގަޅަށް ފެންވެރުވުމަށްފަހުއެވެ. އެއަށްފަހު، އަރިކަށިން ކަފާލައި، އެތެރެހަށީގެ ހުރިހާ ގުނަވަނެއް ދަމައިގަނެއެވެ. މިތަކެތި އަޅަނީ އަނގަބޮޑު ފުޅިއަކަށެވެ. ސިކުނޑި ދަމައިގަންނަނީ ނޭފަތުގެ ހިނދުރީންނެވެ. މިކަންކުރާގޮތަކީ ނޭފަތުގެ ތެރެއިން އެއްޗެއް ބާނައި، ސިކުނޑި ކުދިކޮށް، ހިމުންކޮށްލަނީއެވެ. އެއަށްފަހު ބުޅިގަނޑެއް ފާޑު އާލާތަކުން ދަމައިނެރެނީއެވެ. އަދި އެންމެ ފަހުން ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ނެޓްރޮން ސޯލްޓް (ލޮނު) ނުވަތަ ސޯޑިއަމް ބައިކާބޮނޭޓް އަޅައި ފުރާލަނީއެވެ. ބޮލުގެ ނާށިގަނޑުތެރެއަށް ގަހުގެ ކިރު އަޅައި ސިކުނޑިއޮތްޖާގަ ފުރާލުމަށްފަހު، “ފަސޭހަކުރުމަށް” ސާޅީސްދުވަހު ބާއްވައެވެ. ސާޅީސް ދުވަސް ހަމަވުމުން އަތަރުލައްވައި، ތަފާތު ވައްތަރުގެ ހަރބް އަޅައި، ގަބުރުގައި ފޮތިއޮޅައެވެ.

އެމެރިކާގައި އެމްބާމްކުރުން ފެށުނީ، އެމެރިކާގެ މަދަނީ ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރުއެވެ. އެމްބާމްކުރުމުގެ ޒަމާނީ ބައްޕަ ކަމުގައި ބެލެވޭ ޑޮކްޓަރު ތޯމަސް ހޯމްސް، ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މައްޔިތެއް އެމްބާމްކުރީ، 1861 ވަނައަހަރުއެވެ.

2006 ވަނަ އަހަރުގެ މާރޗް މަހުގެ 21 ވަނަ ދުވަހު ޖެކް ޑޯސީ އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރެވުނު ޓްވީޓް ކުރިއެވެ. އޭގެ ހަ އަހަރު ފަހުން އިއްޔެ މިއާޓިކަލް ލިޔަމުން ދިޔައިރު، އެދުވަހުން ފެށިގެން މިއަދާއި ހަމައަށް ޓްވިޓާއަށް ލިބިފައިވާ ކުރިއެރުންތައް ގުނާ އަދަދު ނުކުރެވޭހައި ގިނަކަން ސިކުނޑީގައި ދިޔައީ އެނބުރެމުނެވެ.

ދުނިޔޭގެ އެކި ދާއިރާތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މަޝްހޫރު މީހުންނާއި ސެލެބްރިޓީން ސޯޝަލް ނެޓްވޯކިންގ އަށް ބޭނުންކުރާ އެންމެ މަގުބޫލު ބައިވެރިއަކަށް ޓްވިޓާ މިއަދު ވަނީ ވެފައެވެ. 140 މިލިޔަނަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ބޭނުން ކުރަމުން އަންނަ ޓްވިޓަރ މިއަދު ވެފައިވަނީ އެކަކު އެއްފަހަރާ އެންމެ ގިނަމީހުންނާ އިންޓަނެޓް މެދުވެރިކޮށް މުވާސަލަތު ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ އެންމެ ބޮޑު ފްލެޓްފޯމަށެވެ.

ޓްވިޓަރ ބުނާގޮތުން ޓްވިޓަރ ބޭނުންކުރާ މީހުން ދުވާލަކު 340 މިލިޔަން ޓްވީޓް ކުރެއެވެ. އެއީ 3 ދުވަހުން 1 ބިލިޔަނަށް ވުރެ ގިނަ ޓްވީޓެވެ. މިދިޔަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހު ޓްވިޓަރގެ ސީއީއޯ ޑިކްކާސްޓެލޯ ބުނެފައިވަނީ އޭރު ޓްވިޓަރ ބޭނުން ކުރާމީހުންގެ އަދަދަކީ 100 މިލިޔަން ކަމަށެވެ. މިއަދު 140 މިލިޔަން މީހުން ޓްވިޓަރ ބޭނުން ކުރާނަމަ އެއީ މި ކުރު މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި 40 އިންސައްތައިގެ ކުރިއެރުމެކެވެ. ޓްވިޓަރ އިން ބުނާގޮތުން ޓްވިޓަރ އަށް ދުވާލަކު 50 މިލިޔަން މީހުން ލޮގިން ކުރެއެވެ. އަދި 100 މިލިޔަން މީހުން މަދުވެގެން މަހަކު އެއްފަހަރު ލޮގިން ކުރެއެވެ. ނަމަވެސް ޓްވިޓަރ އިން ވަރުގަދަ ފޭސްބުކް އާއިހަމައަށް ދިއުމަށް އިތުރު 700 މިލިޔަން ޔޫޒަރސް ހޯދަން ޖެހޭނެއެވެ.

ޓްވިޓަރ ފުރަތަމަ ފެށިގެން އައީ ވަރަށް އާދައިގެ ވެބްސައިޓެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މަޝްހޫރު ޕޮޑްކާސްޓިންގ ކުންފުނި އޯޑިއޯގެ މޭސްތިރިން ތައްޔާރު ކުރި އާދައިގެ ވެބްސައިޓް ކުރުމުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ވައިގައި ހިފުމުގެ ސަބަބުން ފުރަތަމަ ދެތިން އަހަރު ޓްވިޓަރ ގެ ވެބްސައިޓް ކްރޭޝް ވުމުގެ މައްސަލަތައް ވެސް ދިމާވަމުން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް ތަފާތު ހެޔޮ ބަދަލުތައް ގެނެސްގެން ޓްވިޓަރ ވަނީ މާކެޓުގައި ހިފަހައްޓާލެވޭތޯ ބަލާފައެވެ.

ޓްވިޓަރ އިން ބުނާގޮތުން ކްރޭޝް ވުމާއި ސްޓެބިލިޓީ މައްސަލަތައް މިހާރު ވަނީ މާޒީވެގެން ގޮސްފައެވެ. އަދި ޓްވިޓަރ އިން ތައާރަފް ކޮށްފައިވާ ސަގާފަތްތައް މީހުންގެ ތެރޭގައި މިހާރު ވަނީ އާއްމުވެ އެކިކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ފެތުރިފައެވެ. މިސާލަކަށް ޓްވިޓަރ އިން ބޭނުންކުރަން ފެށި ހޭޝްޓެގަށް ބަލާލާށެވެ. ޓީވީ އިޝްތިހާރު ތަކުގަ އާއި ފިލްމު ޓްރެއިލާތަކުގައި ހޭޝްޓެގް ވަނީ ބޭނުން ކުރުން އާއްމުވެފައެވެ. މަޝްހޫރު ސެލެބްރިޓީންނާއި ބައްދަލު ކުރުމަށް ކޮންޓެކްޓެއް ދިނުމަށް އެދޭމީހާއަށް މިހާރު ދެނީ ޓްވިޓަރގެ ޔޫޒަރ ނޭމްއެވެ.

ނަމަވެސް ވޭތުވެދިޔަ ބާރަ ވަރަކަށް މަސްދުވަހަށް ބަލާލާއިރު ޓްވިޓަރ އަށް ވަނީ ފޭސްބުކް ކޮށްގެން އުޅޭ ކަމެއްގެ ހިޔަނި އެޅިފައެވެ. ފޭސްބުކްގެ ހިއްސާ އާއްމުންނަށް ވިއްކުމުގެ ވާހަކަ ދައްކަމުން ދިއުމަކީ ވިޔަފާރީގެ ނަޒަރުން ދެކޭމީހުން ފޭސްބުކަށް ބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދިން ކަމެކެވެ. އަދި ޓްވިޓަރގެ މިދިޔަ އަހަރުގެ އުފަންދުވަހުގައި ވެސް އެންމެ ގިނަ މީހުން ކުރި ސުވާލު ތަކެކޭވެސް އެއްފަދައިން މިއަހަރު ވެސް ކުރެވެމުންދާ ސުވާލު ތަކަކީ ޓްވިޓަރ އިން އާއްމުކޮށް ހިއްސާ ވިއްކަފާނެ ބާއެވެ. ނުވަތަ އިންޓަނެޓް މާކެޓްގައި ބޮޑެތި ޖަޔަންޓުން ކަމުގައިވާ ގޫގުލް، އެޕަލް، ނުވަތަ މައިކްރޯސޮފްޓް އިން ޓްވިޓަރ ގަންނާނީ ބާވައެވެ. ނޫނީ މިހާރު މިއޮތްގޮތަށް އޮވެ ޓްވިޓަރ މަޑުމަޑުން ހެދި ބޮޑުވާނީ ބާވައެވެ.

ކޮންމެ ގޮތެއް މެދުވެރިވި ކަމުގައި ވިޔަސް، ޓްވިޓަރ އަށް އުފާވެރި އުފަން ދުވަހަކަށް އެދެމެވެ.

މަ، ދިރިއުޅެން އެބަ ޖެހެއެވެ. އެކަމަކު މަދިރި އުޅޭކަށް ނުޖެހެއެވެ. އެއް އުރައެއްގައި ދެކަނޑިއެއް ނޯންނާނެއެވެ. އަހަރެމެން ހީކުރަނީތާއެވެ. މިއީ ކުޅުދުއްފުއްޓަށް އޮތްގޮތެވެ. ކެތްކޮށްލުން ނޫންގޮތެއް ނެތެވެ. ބޮޑުވަރިހަމައިގެ ލާމަސީލު ނަމޫނާއެކެވެ.

އަހަރެމެންގެ މަދިރިއަކީ ހިތަށްއަރައިފިއްޔާ، ދުންދަނޑިއަކަށް ވެސް ލޯޝަނަކަށް ވެސް ޗަލާއެއްޗެއް ނޫނެވެ. ދެން އަދި ޗެލިޔަސް، މި ޚަރަދުތަކަކީ، ފަނާވަނިވި ދުނިޔޭގެ އުނިކަމެއްކަމުގައި ދެކި، ތާއަބަދު ކުރަން އަޒަލުއްސުރެ ކަނޑައެޅި ނިމިފައި އޮންނާނެކަމެކޭ ހީކުރަން ހެޔޮވެސް ނުވާނެއެވެ. އަސްތަޣްފިރު ﷲ އެވެ.

މަދިރިއަކީ ކުޅުދުއްފުށީގެ ތާރީޚާ ސަގާފަތާ އާދަކާދަޔާ ގުޅި ލާމެހިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. އަދި މިރަށުގެ އަދަބިއްޔާތުން މަދިރި ވަނީ އެކަށީގެންވާ ޖާގައެއްވެސް ހޯދާފައެވެ. އޭގެ މިސާލަކީ، ކުޅުދުއްފުށީ މީހަކު “މަދިރިތަޅާލަން” ދައުވަތެއް ދިނުމުން ދޭހަވާ މާނައެވެ.

މިސާލަކަށް: “ރައީސުލްޖުމުހޫރިއްޔާ، އިއްޔެ ކުޅުދުއްފުއްޓަށް ކުރެއްވި ފުރަމާނަ ދަތުރުފުޅުގައި، އެރަށު ރައްޔިތުންގެ ބަޔަކާއެކު މަދިރިތަޅާލެއްވުމަށް މަޑުކޮށްލެއްވިއެވެ.”

މާނައަކީ، އެމަނިކުފާނުގެ އެ ދަތުރުފުޅުގައި، ޢާއްމުންގެ ބަޔަކާ ޚިޔާލުބަދަލުކޮށްލާ، ވާހަކަދައްކާލާ ޙާލުއަޙްވާލު ބައްލަވައި، އެކުގައި އަޑަފިކޮޅުހިއްޕެވުމުގެ ވަގުތުކޮޅެއް ހޭދަކޮށްލެއްވިއެވެ.

ހަމަ އެހެންމެ، ކުޅުދުއްފުށީގައި މަދިރި އާލާވެ ރަށްވެހިވެފައިވާލެއް ބަދަހިކަމުން، ތަފާތު ސަރަހައްދަށް ނިސްބަތްވާ މަދިރިއަށް އެސަރަހައްދެއްގެ ސިފަޔާއި ކެރެކްޓާ ވެސް ވަނީ ލިބިފައެވެ. އެހެންކަމުން، ކުޅުދުއްފުށީގެ ވަކި އަވަށެއްގެ ވަކި ސަރަހައްދަކަށް އުފަން މަދިރިއެއް އީރާނުގެ ދާރުލްއާސާރަކުން ފެނުނަސް އޭގެ އަޞްލު ވަޒަނަކީ ކޮބައިތޯ ދެނެގަންނާކަށް އެހާ އުނދަގުލެއް ނުވާނެއެވެ.

ސުވާލަކީ، އަހަރެމެން ކުޅުދުއްފުށީ ރައްޔިތުން ގިޔާމަތަށް ދާނދެން ތިބެންވީ ދުނިޔެވީ މި ހަގީގަތް ގަބޫލުކޮށްލައިގެން މިއީ ކުޅުދުއްފުށިވަންތަކަމުގެ އެއްބައިކަމުގައި ހަދައި، ސިކުނޑީގެ ބޮޑު ޕަސެންޓެއް މަދިރި ފިތްގަނޑަށް ދީގެންތޯއެވެ؟

ނޫނެކެވެ. މިއީ ހައްލެން ހޯދަންޖެހިފައި އޮތް ބޮޑު މައްސަލައެކެވެ. މިއީ ތިލަދުންމަތިން އެންމެ ރަނގަޅު ސިއްޙީ ފަރުވާލިބެން އޮތް ރަށަކީ އެތައް ޒާތެއްގެ ބަލީގެ ހާއްޔަކަށް ވާންޖެހޭ ސަބަބެވެ. މާނައަކީ މިއީ، ހއ، ހދ، ށ މި ތިންއަތޮޅު ރައްޔިތުންނަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ. މިބުނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ސަރަހައްދުގެ ވާހަކައެވެ.

އިއްޔެ ޑެންގޫ ޖެހުނު ކުއްޖާ މާދަމާ ޗިކުންގުންޏާ ޖެހެނީއެވެ. ކުޑަކުއްޖަކު ދިގުހަށުވާޅެއް ނުލައްވާ ކުޅެން ދޫކޮށްލެވޭކަށް ނެތެވެ. ޖޯލިފައްޗެއް އުނދޯއްޔެއް މެދުގޯޗެއް ކިޔާނިކަމެއް ނެތެވެ. އެއްއަތުން މަދިރިތަޅަމުން އަނެއް އަތުން ގައިކަހަމުން ނޫނީ އެއްކަމެއް ވެސް ނުކުރެވެއެވެ. ބޮޑުތަކުރުފާނު ވެސް މިއަދު ދުނިޔޭގައި ހުންނެވިނަމަ، ޖިހާދުގައި ހަރަކާތްތެރިވާނެ ޒުވާނެއް ނެންގެވުމައްޓަކައި ދުވާފަރަށް ވުރެ އިސްކަން ދެއްވީހީ ކުޅުދުއްފުއްޓަށެވެ.

ފަހަރެއްގައި މީހަކު ބުނެފާނެއެވެ. މައްސަލައިގެ ހައްލަކީ ކުޅި ހިއްކާލުމެވެ. މައިތިރިވާށެވެ. ތިޔައްވުރެ މާމޮޅު ގޮތެއް ބުނަންހެއްޔެވެ؟ އެންމެން އެކައްޗެއް ކިޔާފައި ރަށުން ފައިބައިގެން ގޮސް މަދިރި ނޫޅޭ ރަށެއްގައި އާބާދުވަމާހެއްޔެވެ؟ ކެރޭނެހެއްޔެވެ؟ ދެން އެހެންވިއްޔާ ތިހެން ނުކިޔާށެވެ.

އަނެކަކު އިނދެފައި މާމޮޅު ޖާދޫގެ ހައްލެއް ބުނެދީފާނެއެވެ. އެއީ، ކޮންމެ މީހަކު ވެސް އެމީހެއްގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ދަނެގެން، މަދިރި އާލާވާކަހަލަ ތަންތަން އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ ގޯތިތެރެއިން ނައްތާލުމެވެ. މިއީ ހަގީގަތުގައި ވެސް ވަރަށް މޮޅު ހައްލެކެވެ. އެކަމަކު މިއީ ދުނިޔޭގެ ކަންހިނގާ އުސޫލަށް ބަލާއިރު ތަންފީޒުވާނެ ހައްލެއް ނޫނެވެ. އެހެންނަމަ، މުޖުތަމަޢުގައި ވަގުންނާއި ކުށްވެރިން ވެސް އެމީހުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ދަނެގެން ކުށްކުރުން ހުއްޓާލަންވީއެވެ. އެހެން ހައްލެއް ބުނާށެވެ.

ހައްލަކީ، ރައްޔިތުންގެ ޒިންމާ ބޮލުއަޅައިގެން ތިބި ބަޔަކު ރައްޔިތުން ލައްވައި މަދިރި ނައްތާލުމެވެ. ނުވަތަ މަދިރި މަދުކުރުމެވެ. އެކަމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހެނީ ކޮންކަމެއްތޯއާއި އެކަން ކުރަންވީ ގޮތް ވެސް ކަނޑައަޅަންވީ ޙިކުމަތްތެރިކަމާ އެކު އެބޭފުޅުންނެވެ. ތައުފީޤު ދެއްވާނީ މާތް ﷲ އެވެ.

ޒުވާންކަން މަތީ ގިނަދުވަހު ދެމިހުރުމަށް ކޮންމެ މީހަކުވެސް ބޭނުންވެއެވެ. އުމުރުން ދުވަސް ވާވަރަކަށް ހަށިގަނޑަށާއި ހަންގަނޑަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާމެދު އެންމެ ކަންބޮޑުވާނީ ހާއްސަކޮށް އަންހެން ބޭފުޅުންނެވެ. ހަންގަނޑުގައި އުފެދޭ ރުލާއި އިރުގެ އަލިން ހަންގަނޑަށް ދިމާވާ އެކި މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށް ގިނަ އަންހެންވެރިން ބޮޑެތި ހަރަދުތަކެއް ކުރެއެވެ. ރަނގަޅުވާނެހެން ހީވާ ހުރިހާ ‘ޕުރޮޑަކްޓްސް’ ތަކެއް ގަނެގެން ބޭނުން ކުރެއެވެ. މީގެ ބަދަލުގައި ގުދުރަތީ ފަރުވާ އެއް ހޯދުން މާރަނގަޅެވެ. ގުދުރަތީ ގޮތުން ޒުވާން ހަންގަނޑެއް ލިބޭނީ އޭރުންނެވެ. މިގޮތުން ބޭނުން ކުރެވިދާނެ 5 ކާނާއެއް ހިމަނާލާނަމެވެ.

އާފަލު

އާފަލު ތޮށީގައި ހުންނަ މުހިންމު މާއްދާގެ ސަބަބުން އިރުގެ ހޫނުން ހަންގަނޑު ސަލާމަތް ކޮށްދިނުމަށް އެހީވެދެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހަމުގެ ކެންސަރުންވެސް ސަލާމަތް ކޮށްދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ގިނައިން އާފަލު ކާނަމަ ހިތުގެ ބަލިތަކާ މީހާ ދުރުކޮށްދެއެވެ. އެހެން ކަމުން އާފަލު ކާއިރު އޭގެ ތޮށިވެސް ކެއުމަށް ސަމާލުކަން ދިނުން މުހިންމެވެ.

ކުކުޅު ބިސް

ކުކުޅު ބިހަކީވެސް އިރުގެ ހޫނުން ހަންގަނޑު ސަލާމަތް ކުރުމަށް އެހީވެދޭ މުހިންމު މާއްދާތަކެއް ހިމެނޭ އެއްޗެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ހަންގަނޑަށް މަޑުކަމާ އޮމާންކަން ގެނެސްދީ ހަމުގެ ތެތްކަން ހިފަހައްޓައި ދިނުމުގައި މުހިންމެ ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ.

އަލްމޮންޑް

އަލްމޮންޑަކީވެސް ރާއްޖޭގެ ބާޒާރުން ފަސޭހައިން ލިބެން ހުންނަ ފައިދާ ހުރި ބާވަތެކެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު އަލްމޮންޑް މުށެއް ކާނަމަ ހަންގަނޑަށް މުހިންމު މާއްދާއެއް ކަމަށްވާ ވިޓަމިން އީ އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ލިބޭނެއެވެ. އަލްމޮންޑް ގައި ހިމެނޭ ވިޓަމިން އީ އަކީ ހަންގަނޑުގެ ތެތްކަން ހިފަހައްޓައިދޭ އެއްޗެކެވެ. ހާއްސަކޮށް ހިކި ކުރަކި ހަންގަނޑެއްގެ ވެރިއެއްނަމަ މީގެ ފައިދާ ވަރަށް ބޮޑެވެ.

ޓޮމާޓޯ

ޓޮމާޓޯ އަކީ ރާއްޖޭގެ ދަނޑުވެރިންވެސް ހައްދާ ފަސޭހައިން ލިބެން ހުންނަ ބާވަތެކެވެ. އަދި އެހާމެ ފައިދާ ހުރި ބާވަތެކެވެ. ޓޮމާޓޯ އަކީވެސް އިރުގެ އަލިން ހަންގަނޑު ސަލާމަތްކޮށްދޭ ބާވަތެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ޓޮމާޓޯގެ ސަބަބުން ހިތުގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ 34 އިންސައްތައަށް ކުޑަކޮށްދޭ ކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ. އަދި ހަންގަނޑު ރޫޖެހުމުންވެސް ދުރުކޮށްދެއެވެ.

ސްޓޯބެރީ

ސްޓޯބެރީއަކީ ރާއްޖޭގެ ބާޒާރުގައި އެހާ އާންމު ބާވަތެއް ނޫނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ‘ސްޓޯބެރީ ފްލޭވާރޑް’ ޖޫހާއި އެހެނިހެން ބާވަތްތައް ބާޒާރުގައި މަދެއް ނޫނެވެ. ސްޓޯބެރީއަކީ ވަރަށް ގިނަ މީހުން ގަޔާވާ ރަހައެކެވެ. އަދި ވަރަށް ފައިދާ ހުރި ބާވަތެކެވެ. މިއީ ގިނަ އަދަދަކަށް ވިޓަމިން އޭ އެކުލެވޭ ބާވަތެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހަންގަނޑަށް އޮމާންކަމާއި ދިރުން ގެނެސްދެއެވެ. ސްޓޯބެރީގައި އެކުލެވޭ ވިޓަމިން ސީ ގެ ސަބަބުން ހަންގަނޑުގައި ހުންނަ ކުދި ރޫތައް ނައްތާލައެވެ. މީގެ އިތުރުން މި މޭވާ ގެ ސަބަބުން ‘ކެންސަރ ސެލް’ އުފެދުމަށް ހުރަސް އަޅާ، ކެންސަރާ މީހާ ދުރުކޮށްދެއެވެ.

މާތްﷲ ޞުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހީންނަށް ދެއްވާފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ނިޢުމަތަކީ މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން ވާހަކަ ދައްކާ މޫރިތި، ފަޞާޙާތްތެރި އަދި ބަލާޣާތްތެރި ދިވެހިބަހެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ވާހަކަ ދައްކައި ލިޔެކިޔާނެ އަމިއްލަވަންތަ ބަހެއް ދެއްވުމެވެ. އެކަމަށްޓަކައި އެކަލާނގެއަށް ހާސްފަށުން ޝުކުރުވެރިވަމެވެ.

މިޔަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ދިވެހިބަސް އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތުން ބީނުވެ ހިފެހެއްޓިފައި މިވަނީ ދިވެހި ބަހަށް ނުހަނު ލޯބިކުރި އަޅުގަނޑުމެންގެ ކާބަފައިން މި ބޮޑު އަމާނާތަށް ޚިޔާނާތްތެރިނުވެ އަމާނާތްތެރި ކަމާއެކު އެބޭފުޅުން، ފަހުގެ ޖީލުތަކަށް ހަވާލުކޮށްދެއްވައި ބަހަށް ލޯބިޖައްސާފައިވާތީއެވެ. ހެޔޮ ބުއްދީގެ ވެރި ކޮންމެ މީހަކުވެސް ޤަބޫލުކުރާނެ ފަދައިން މާދަމާ އެ ޤައުމެއްގެ އޮޑީގެ ހުންގާނުގައި ތިބޭނީ އެ ޤައުމެއްގެ ޒުވާނުންނެވެ. މިއަދުގެ ކުޑަކުދިންނެވެ. ހަމަ މި ބީދައިން މާދަމާ އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ދިވެހިބަސް ދަމަހައްޓަން ތިބޭނީ މިއަދުގެ ކުޑަކުދީންނެވެ. ކުޑަކުދީންނަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ދިވެހިބަސް ދެމެހެއްޓުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ރައުސްމާލެވެ.

މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުޑަކުދީންނަށް ހީވެފައި އޮންނަ ހީވުމެއް؛ އެ ކުދިން ދިވެހި ބަހަށް ކުރެވޭނެ އެއްވެސް ކަމެއް ނުއޮންނާނެކަމަށް، ނަމަވެސް މިއީ އެ ކުދިންގެ ޚިޔާލު އެހާ ތަނަވަސް ނުވުމުގެ ސަބަބުން ހީވެފައި އޮންނަ ކުށް ހީއެކެވެ. ވީމާ އެކުދިން ހެޔޮމަގަށް ވިސްނައިދީ އެކުދިންނަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް އަންގައިދިނުމަށް ތިބޭނެ މީހުންނަކީ ހަމަ ޔަޤީނުން ވެސް އެފަދަ ދެވަނަ ބައެއް ނުވާ އެކުދިންގެ މައިންބަފައިންނާއި މުރުޝިދުންނެވެ.

އަޅުގަނޑު މިފަދަ ލިޔުމެއް ލިޔާން ޚިޔާލަށް އައީ ކޮންމެހެން ވެސް މި ސުރުޚީއަށް ލިޔުމެއް ލިޔަން ޖެހޭތީއެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުޑަކުދިންނަށް ވިސްނައިދެވޭތޯއެވެ. ވީމާ މިލިޔުން ކުރިޔަށް ގެންދާނަމެވެ.

ކުޑަކުދިން އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ދިވެހިބަސް ކުރިއަރުވައި ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ކުރެވިދާނެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ކަމަކީ އެކުދީން އެކުދިންނަށް ނޭނގޭ ބަސްތައް އޮޅުންފިލުވައި އެބަސް ބޭނުންކުރަންޖެހޭ ހަމަތަކާއި އުސޫލުތައް ބަލައި އެ ބަހެއް ފަރިތަކުރުމެވެ. މިގޮތުން މިކަމަށް ޙާއްޞަކޮށްގެން ވަކި ފޮތެއް ބާއްވައި ނޯޓްކުރެވިދާނެއެވެ.

ދެވަނަ ކަމަކަށް ކުދީން ލިޔާ ލިޔުމުގައި ވީހާވެސް ބޮޑަށް ބަހުގެ ޤަވާޢިދުތަކާއި އެއްގޮތަށް ހަމަތަކަށް ފައްތައިގެން ލިޔުމަށް މަސައްކަތްކުރާނީއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅުގައިވެސް ބޮޑެތި ބޭފުޅުން ލިޔުއްވައިފައި ހުންނަ ލިޔުންތަކާއި އެއް ފެންވަރަކަށް ލިޔަން މަސައްކަތް ނުކުރާށެވެ. ލިޔާ ލިޔުމުގައި އޮޅުން އަރާ ތަންކޮޅެއް ވާނަމަ ބެލެނިވެރިންގެ އެހީ އެއް ހޯދައިލުމަކީ ވަރަށް ބޭނުންތެރިކަމެއް ކަމުގައި ދެކެމެވެ.

ތިން ވަނަ ކަމަކަށް ކުރެވިދާނެ ކަމަކީ ބަހަށް އަންނަ ހެޔޮ ބަދަލުތަކާއި އެއްގޮތަށް އޭގެ ބޭނުން ރަނގަޅުގޮތުގައި ހިފުމެވެ. މިސާލަކަށް ދަންނަވަނީ ނަމަ ކުރިން އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިވެހި ބަހުން ސާދަޔަށް ސައުދަ ކިޔުންފަދަ ކަންކަމެވެ. މި މިސާލަކީ އަޅުގަނޑަށް ދިވެހިބަހުގެ އަދީބެއް ހައްދަވާފައިވާ ޅެންބައިތަކުން ފެނިފައިވާ މިސާލެކެވެ. ނަމަވެސް މިހާރުވެސް ހަމަ މިހެން ދެކުނުގެ އަތޮޅުތަކުގައި މި ބަސް ބޭނުންކުރެއެވެ.

ދެން ކުރެވިދާނެ އަނެއް މުހިންމު ކަމަކީ ކުދީންގެ މުރުޝިދުން ދަސްކޮށްދެއްވި ގޮތާއި އެއްގޮތަށް އެއްވެސް ކަހަލަ ޖެހިލުމެއްނެތި ކުށެއްނެތް ސާފު ރީތި ބަހުން ވާހަކަ ދެއްކުމެވެ. މިކަން ކުރެވޭނީ ވަރަށް ރަނގަޅަށް މިކަމުގެ ތެރެޔަށް ވަދެގެންނެވެ. އިތުރަށް ހޯދި ވަރަކަށް ބޮޑަށް ދަސްވާނެއެވެ.

ކުޑަކުދީން ދިވެހިބަސް ރައްކާތެރިކޮށް ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ކުރެވިދާނެ އަނެއް މުހިންމު ކަމަކީ މީޑިޔާގެ ޒަރިއްޔާއިން ރޭޑިޔޯ، ޓީވީ، ނޫސް މަޖައްލާތައް ކިޔައި އެ ލިޔުންތަކުގައި ކުށެއް ވާނަމަ އިޞްލާހުކޮށްލުންފަދަ ކަންކަމުން އެއީ ބަހަށް ތިމާގެ ފަރާތުން ދެވޭ ވަރަށްވެސް ބޮޑު އެހީތެރިކަމަކާއި އެއްބާރުލުމެކެވެ. އަދި މި ރޮނގުން އިތުރަށް ކުރިޔަށް ދިޔުމަށް ކޮށާލެވޭ އަލިގަދަ މަގެކެވެ.

ދެން ލިޔެލަން ޖެހެނީ އަޅުގަނޑުގެ ހިތަށް އޭގެ ސަބަބުން ވޭނާއި ކެކުޅުން ލިބޭ ކަމެއްގެ ވާހަކައެކެވެ. އެފަދަ ވާހަކަ ލިޔަން ޖެހިލުންވެސްވެއެވެ. ލަދުގަންނަމެވެ. މާދަމާގެ ޒުވާން ޖީލް މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން ވާހަކަ ދައްކާ ފަށުވި ޢިބާރާތްތަކެއް ލިބިފައިވާ ސާފު ދިވެހިބަހަށް ބޭރުގެ އެހެނިހެން ބަސްތައް މަސްހުނިކުރުމެވެ. އެއްވެސް ސަބަބަކާއި ނުލާ މިބަސްތައް ބޭނުންކުރުން އެކުދިންނަށް ވެފައި އޮންނަނީ ފެޝަނަކަށްވެފައެވެ. މިހާރު ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަން އިނގިރޭސި ބަހުން ނުވަތަ އެހެންވެސް ބޭރު ބަހަކުން އަޅަން ނޭނގެނީނަމަ އެކުއްޖަކަށް މަލާމާތްކުރާ ހިސާބަށް ވެސް ބައެއް ފަހަރަށް ގޮސްފައި އެބަވެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ރަނގަޅުގޮތެއް ނޫނެވެ. ތިމާގެ އަމިއްލަ މާދަރީބަހުން ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަން އަޅަން ނޭނގުން އެއީ މާ ބޮޑު މަލާމާތެކެވެ. ވީމާ ކުޑަކުދިން މި ދިވެހިބަސް ދަމަހައްޓަން ބޭނުންނަމަ މި ފަދަ ޚިޔާލުތަކާއި ދުރަށް ދާންޖެހެއެވެ.

ކުޑަކުދިން މި ދިވެހިބަސް ދަމަހައްޓަން އެދޭނަމަ ދެން ކުރެވިދާނެ އަނެއް މުހިންމު ކަމަކީ ބަސް ދަމަހައްޓައި ކުރިއެރުވުމަށްޓަކައި ބަހާއި ބެހޭގޮތުން ހެދިފައިވާ ދިރާސާތައް ބަލައި އެޔާއި އެއްގޮތަށް ބަހާއި އަމަލުން އެކަންކުރުމެވެ. އެހެންނޫންނަމަ މި ދިވެހިބަސް އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތުން ބީވެގެން ދާން މާގިނަ ދުވަހެއް ނުނަގާނެއެވެ.

މާތްﷲ އަޅުގަނޑުމެންގެ މިދިވެހިބަސް ރައްކާތެރިކުރައްވާށި އަދި މި ޤައުމުގެ ކުޑަކުދިން މިބަސް ދެމެހެއްޓުމުގެ ތައުފީޤު ދެއްވާށި!

ފުރާވަރު އުމުރަކީ 10 އަހަރާއި 19 އަހަރާއި ދެމެދުގެ އުމުރު ފުރައެވެ. ފުރާވަރު އުމުރުގައި މާބަނޑުވުމަކީ އެކަމުގެ ސަބަބުން މާބަނޑު ދުވަސްވަރުގައި އަދި ވިހެއުމުގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ގިނަ ނުރައްކާތަކާ ކުރިމަތި ލާންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ މިއުމުރުފުރާގެ ކުދިންނަކީ ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި ޖިސްމާނީ ގޮތުން ބަލާއިރުވެސް މާބަނޑުވުމަށް ތައްޔާރު ވެފައިވާ ބަޔަކަށް ނުވާކަމެވެ. މިގޮތުން ގެއްލުން ލިބެނީ ހަމައެކަނި މައިމީހާއަކަށް ނޫނެވެ. ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅަށް ލިބޭ ގެއްލުންވެސް ވަރަށް ބޮޑެވެ.

ފުރާވަރު އުމުރުގައި މާބަނޑުވުމުން މައިމީހާއަށް ލިބޭގެއްލުން

ލޭމަދުވުން

ފުރާވަރު އުމުރުގެ އަންހެން ކުދިންގެ ލޭ މަދުވުމުގެ މައްސަލައަކީ ރާއްޖޭގައި ވަރަށް އާއްމު އަދި ފުންކޮށް ވިސްނަން ޖެހިފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. ސަބަބަކީ މިއުމުރުފުރާގެ ކުދިން ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި، ޖިސްމާނީ ގޮތުން ފުރާ ފުރިހަމަ ވެފައި ނުވުމާއިއެކު، ހަށިގަނޑަށް ފައިދާ ހުރި ގޮތެއްގައި ކާނާ ބޭނުން ނުކުރެވޭތީ، މިއުމުރުފުރާގައި މާބަނޑުވުމުން ހަށިގަނޑުގައި އުފައްދައިދޭ ލޭގެ މިންވަރު މަދުވެގެންދެއެވެ. ފުރާވަރު އުމުރުގައި މާބަނޑުވުމާއި ގުޅިގެން ލޭމަދުވުމުގެ ސަބަބުން އެތައް ބައެއްގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާ ވެފައިވާކަން ވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފައެވެ.

ސިޒޭރިއަން ހަދަން ޖެހުން

ފުރާވަރު އުމުރުގައި މާބަނޑުވާ ގިނަކުދިން 20 އަހަރާއި 35 އަހަރާއި ދެމެދުގެ މާބަނޑު މީހުންނަށް ވުރެ ގިނައިން ސިޒޭރިއަން ހަދަން ޖެހޭކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ސަބަބަކީ އެކުދިން ބޮޑެތި ވަމުން އަންނަ ދުވަސްވަރު އެކުދިންގެ ޅިނދުކަށިގަނޑު ހުޅުވެންވީ ވަރަށް ނުހުޅުވޭތީއެވެ.

ލޭމައްޗަށް ދިއުން

ފުރާވަރު އުމުރުގައި ދިމާވާ އަނެއް މައްސަލައަކީ ލޭމައްޗަށް ދިއުމެވެ. ލޭމައްޗަށް ދިއުމުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުންތަކުގެ ތެރޭގައި ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމުގެ މައްސަލަތައް ޖެހުމާއި، ސިކުނޑީގެ ނާރުތަކަށް ގެއްލުން ލިބުމާއި މާބަނޑު ދުވަސްވަރުގައާއި ވިހެއުމުގެ ތެރޭގައި ބާރު އެރުން ނުވަތަ ފިޓް ޖެހުމާއި، ފައި ފޮއްސިވުން ފަދަ ކަންތައްތައް މެދުވެރިވުން ހިމެނެއެވެ. މިކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން މައިމީހާއާއި، ދަރިފުޅުގެ ފުރާނަ އަށް ވެސް ނުރައްކާ ވެއެވެ.

ދުނިޔޭގެ ތަފާސް ހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި މާބަނޑުމީހުން އެންމެ ގިނައިން މަރުވާ އެއް ސަބަބަކީ މާބަނޑުވުމާއި ގުޅިގެން ލޭ މައްޗަށް ދިއުމެވެ. އަދި މީގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ފުރާވަރު އުމުރުގައި ބަލިވެ އިންނަ ކުދިންނެވެ.

ފުރާވަރު އުމުރުގައި މާބަނޑުވުމުން ތުއްތުދަރިފުޅަށް ލިބިދާނެ ބައެއް ގެއްލުންތައް

ބަރުދަން ލުއިވުން

ވިހާއިރު ބަރުދަން ލުއިކޮށް ތިބޭ ކުދިންގެ ގުނަވަންތައް ބައެއް ފަހަރު ރަނގަޅަށް ނުއުފެދެއެވެ. މިހެން ވުމުގެ ސަބަބުން ފުއްޕާމޭގެ މައްސަލަތައް، ސިކުނޑިން ލޭއައުން، ލޮލަށް ނުފެނުން، ގޮހޮރުގެ ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުން އަދި މަރުވުންވެސް ހިމެނެއެވެ.

ދުވަސް ނުފުރާ ވިހަން ދިމާވުން

ދުވަސްނުފުރާ ވިހާކުދިންގެ ދިފާއީ ނިޒާމު ވަރަށް ދަށްވާނެއެވެ. އެހެންކަމުން ދުވަސް ނުފުރާ ވިހާ ކުދިންނަށް ޅަފަތުގައި ޖެހޭބަލިތައް ޖެހޭގޮތް ވެއެވެ.

ފުރާއުމުރުގައި މާބަނޑުވުމުން ދިމާވާ އަނެއް މައްސަލައަކީ ބަނޑުގައި ދަރިފުޅު އަށަގަތުމާއި ހެދިބޮޑުވުމަށް ހުރަސް އެޅޭގޮތް ވުމެވެ. ސަބަބަކީ އެކުދިންގެ ހަށިގަނޑުގައި ދަރިފުޅު ބޮޑުވާނެ ޖާގަ ފުރިހަމައަށް ނެތުމެވެ. އެހެންކަމުން ދުވަސް ނުފުރާކުދިން އުފަންވުމާއި އުފަންވުމަށް ފަހުގައިވެސް އެކުދިން ހެދިބޮޑުވުމަށް ހުރަސް އެޅޭގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް އެފަދަ ކުދިން ވިސްނުން ކޮށިވުމަކީ ވަރަށް ގާތް ކަމެކެވެ.

ފުރާއުމުރުގައި ބަލިވެއިނުމުން ދިމާވެދާނެ އެހެނިހެން ބައެއް މައްސަލަ

ޅައުމުރުގައި ބަލިވެއިނުމުން އިތުރަށް ކިޔެވުމުގެ ފުރުސަތު ގެއްލިގެން ގޮސް، ރަނގަޅު ވަޒީފާއެއް ލިބުމުގެ ދަތިކަން ކުރިމަތިވެއެވެ. އަދި އާއިލާގެ ހަރަދުތައް ހަމަޖެއްސުމުގައި އެހެން މީހުންގެ މައްޗަށް ބަރޯސާ ވާންޖެހެއެވެ. ދަރިފުޅާއި މަންމަގެ އިޖުތިމާއީ ގުޅުމަށް ބުރޫއަރާ އާއިލާ ރޫޅޭތަންވެސް އާދެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ދަރިފުޅު ރަނގަޅަށް ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަވެއެވެ.

ބަލިވެއިނުން ފަސްކޮށްލުމަށް ކުރެވިދާނެ ބައެއް ކަންތައްތައް

ފުރާވަރު އުމުރުގައި ބަލިވެއިނުމުން މައިމީހާއަށާއި ދަރިފުޅަށް ސިއްހީ ގޮތުންނާއި އެހެނިހެން ގޮތްގޮތުން ލިބިދާނެ ގެއްލުންތަކަށް ވިސްނާ ބަލިވެއިނުން ލަސްކޮށްލުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. ބަލިވެއިނުމުގެ ކުރިން އެކަމަށް ރަނގަޅަށް ތައްޔާރު ވާން ޖެހެއެވެ. އަދި ރަނގަޅު ކާނާ ކައި ރަނގަޅު ސިއްހަތެއްގައި ހުންނަން ޖެހެއެވެ. އަދި އާއިލާ ރާވާ ދޭތެރެ ދުރުކުރުމުގެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުން ކުރެވިދާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ބަލިވެ އިނުމުގެ ކުރިން ޓީޓީ ވެކްސިންއާއި ރުބެއްލާ ވެކްސިން ޖެހުމަށް ސަމާލުވާށެވެ. ވިހާނެ ތަނެއް ކަނޑައެޅުމަކީވެސް ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ.

މައުލޫމާތު: ސެންޓަރ ފޮރ ކޮމިއުނިޓީ ހެލްތު އެންޑް ޑިޒީސް ކޮންޓްރޯލް