"ނިކަމެތިން އުފެއްދި ކުޅިވަރެއް، މުއްސަނދިން ފޭރިގަންނަނީ": ވާލްޑް ކަޕްގެ ހިއްސާ ޕްރައިވެޓް އިންވެސްޓަރުންނަށް ވިއްކާލަން އިންފަންޓީނޯ ރޭވުމުން ފުޓްބޯޅައިގެ "ރޫޙު" ޤުރުބާންކުރާ ކަމުގެ ބޮޑު ތުހުމަތު!
ދުނިޔޭގެ ފުޓްބޯޅައިގެ އެންމެ ބޮޑު އީދުގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ ފީފާ ވޯލްޑް ކަޕްގެ ވިޔަފާރި އޮޕަރޭޝަންތަކުން ބައެއް، އަމިއްލަ އިންވެސްޓަރުންނަށް (ޕްރައިވެޓް އިންވެސްޓަރުންނަށް) ވިއްކާލުމަށް ފީފާގެ ރައީސް ޖިއާނީ އިންފަންޓީނޯ ރާވަމުންދާ ރޭވުންތައް ފަލީހަތްވުމާ ގުޅިގެން، މުޅި ފުޓްބޯޅަ ދުނިޔެ ނުރައްކާތެރި "އިންގިލާބީ ހަނގުރާމައެއްގެ" ތެރެއަށް ވެއްޓިއްޖެ އެވެ.
ފީފާއިން 20 ބިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު (ގާތްގަނޑަކަށް 15 ބިލިއަން އިނގިރޭސި ޕައުންޑު) ގެ އަގުހުރި ކޮމާޝަލް ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ "ފީފާ ފޯވާޑް އެންޓަޕްރައިޒް" (FIFA Forward Enterprise - FFE) އުފައްދައި، އޭގެ 20 އިންސައްތަ ހިއްސާ ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންނަށް ވިއްކައިގެން 4.2 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހޯދަން އުޅޭކަން ތިލަވުމާއެކު، މިއީ ފުޓްބޯޅައިގެ ތާރީހުގައިވެސް ގޮއްވާލި އެންމެ ބޮޑު "ނިއުކްލިއާ ބޮން" ކަމަށް ކުޅިވަރު މާހިރުން ވަނީ ސިފަކޮށްފަ އެވެ.
އިނގިރޭސިވިލާތުގެ މީޑިއާތަކަށް ތިލަވެފައިވާ މަޢުލޫމާތުތަކަށް ބަލާއިރު، ފީފާއިން ވަނީ ވޯލްޑް ކަޕާއި އެހެނިހެން ބައިނަލްއަގުވާމީ މުބާރާތްތަކުގެ އިޝްތިހާރާއި ކޮމާޝަލް ހައްގުތައް ބަލަހައްޓާނެ ހާއްސަ ކުންފުންޏެއް އުފެއްދުމަށް ނިންމާފަ އެވެ.
މި ރޭވުމުގެ ދަށުން:
* ފީފާ ފޯވާޑް އެންޓަޕްރައިޒް (FFE): ފީފާއިން މައިގަނޑު ހިއްސާ ކޮންޓްރޯލްކުރި ނަމަވެސް، 20 އިންސައްތައިގެ ކުދި ހިއްސާ (minority stakes) އަމިއްލަ ފަންޑުތަކަށް ވިއްކާލުމަށް ވަނީ ހުށަހަޅާފަ އެވެ.
* 211 މެންބަރު ގައުމަށް ފައިސާގެ ހުށަހެޅުމެއް: ފީފާއިން ވަނީ މި ޕްލޭނަށް ތާއީދުކޮށްފިނަމަ، ކޮންމެ މެންބަރު ގައުމެއްގެ ފުޓްބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަނަކަށް 40 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު ދޭނެކަމުގެ ހުށަހެޅުމެއް ފޮނުވާފަ އެވެ.
މި ރޭވުމުގެ ހަބަރު ފެތުރުމާއެކު، ޔޫރަޕުގެ ފުޓްބޯޅަ އިދާރާ (UEFA)، އޭޝިއާ (AFC) އަދި އުތުރު އެމެރިކާގެ އިދާރާ (CONCACAF) އިން ވަނީ ފީފާއަށް ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް އަމާޒުކޮށްފަ އެވެ. މި އިއްތިހާދުތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، ފީފާއިން މިފަދަ ބޮޑު ނިންމުމެއް ނިންމީ ކޮންފެޑަރޭޝަންތަކާ އެއްވެސް މަޝްވަރާއެއް ނުކޮށް ސިއްރިޔާތުގަ އެވެ.
ޔޫރަޕުގެ ބައެއް ގައުމުތަކުން މިހާރު ވަނީ އިންފަންޓީނޯ މި ޕްލޭން ކުރިއަށްގެންދާނަމަ، ކުރިއަށް އޮތް ވޯލްޑް ކަޕް ބޯއިކޮޓް ކުރުމުގެ (މުބާރާތުގައި ބައިވެރިނުވުމުގެ) އިންޒާރުވެސް ދީފަ އެވެ. މިއާއެކު، ޔޫއެފާއިން ވަނީ މިކަމާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް އިމަޖެންސީ ބައްދަލުވުމެއް ބޭއްވުމަށް ނިންމާފަ އެވެ.
ޔޫއެފާއިން ނެރުނު ވަރުގަދަ ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވެ އެވެ:
"މެންބަރު އެސޯސިއޭޝަންތަކަށް ފީފާއިން ސުންގަޑިއެއް ކަނޑައަޅައި، ފައިސާގެ އޮފާއެއް ދިނުމުން އެނގިގެން މިދަނީ މި ރޭވުމުގެ އަސްލު މަގުސަދެވެ. ފީފާއަށް، އެމީހުންގެ އަމިއްލަ އެކުވެރިން މުއްސަނދިކުރުމަށްޓަކައި އަހަރެމެންގެ ކުޅިވަރު މިގޮތަށް ވިއްކައެއް ނުލެވޭނެ އެވެ."
ފީފާގެ ކުރީގެ ރައީސް ސެޕް ބްލެޓާ (Sepp Blatter) ވެސް ވަނީ އިންފަންޓީނޯގެ މި ނިންމުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެ، ރޫޓާސް (Reuters) އަށް ދެއްވި ބަސްދީގަތުމެއްގައި ވާހަކަދައްކަވާފަ އެވެ.
"ފީފާ ވާލްޑް ކަޕަކީ މަދު ވެރިންތަކެއްގެ އަމިއްލަ މިލްކިއްޔާތެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުޅި ދުނިޔޭގެ ފުޓްބޯޅައިގެ ތަރިކައެކެވެ. ފީފާއަކީ ވޯލްޑް ކަޕް ހިމާޔަތްކުރަން ތިބި ބަޔެކެވެ. އޭގެ ވެރިންނެއް ނޫނެވެ." ބްލެޓާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ގިނަ ކުޅިވަރު ނޫސްވެރިން ސިފަކުރާ ގޮތުގައި، 2021 ވަނަ އަހަރު އުފައްދަން އުޅުނު ޔޫރޯ ސުޕަ ލީގު (European Super League) އަށްވުރެވެސް މިއީ ފުޓްބޯޅައިގެ މުޅި ނިޒާމަށް ހުރި ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ. ސަބަބަކީ، އަމިއްލަ އިންވެސްޓަރުން ފުޓްބޯޅައިގެ އެންމެ ބޮޑު މުބާރާތުގެ ތެރެއަށް ވަދެެއްޖެނަމަ، ކުޅިވަރުގެ ރޫޙަށްވުރެ ބޮޑަށް އިސްކަންދޭނީ ފައިދާއާއި ފައިސާއަށް ކަމަށްވާތީ އެވެ.
ދަނޑުތަކުގައި ސަޕޯޓަރުން ވަނީ މިކަމާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފައްދަން ފަށާފަ އެވެ. ބޮޑެތި ބެނާތަކުގައި "Created by the poor, stolen by the rich" (ނިކަމެތިން އުފެއްދި ކުޅިވަރެއް، މުއްސަނދިން ފޭރިގަންނަނީ) އަދި "Rest in Peace Football" (ފުޓްބޯޅަ އަވަދިވެއްޖެ) ފަދަ ޝިއާރުތައް ވަނީ އުފުލާފަ އެވެ.
ނަމަވެސް، އިއްވަމުންދާ ފާޑުކިއުންތަކަށް ރައްދު ދެއްވަމުން ޖިއާނީ އިންފަންޓީނޯ ވިދާޅުވީ، މިއީ އަދި ހަމައެކަނި ހުށަހެޅުމެއް ކަމަށްވި ނަމަވެސް، މީގެ މަގުސަދަކީ ފުޓްބޯޅައިގެ ތެރެއިން ލިބެންހުރި އާމްދަނީ އިތުރުކޮށް، ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ފުޓްބޯޅަ ކުރިއެރުވުން ކަމަށެވެ.
މި މައްސަލައިގައި ހަމައެކަނި ކުޅިވަރު އިދާރާތަކުން އަޑުއުފުލައިގެން ހުއްޓައެއް ނުލަ އެވެ. ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަން (EU) ގެ ކުޅިވަރާ ބެހޭ އެންމެ އިސް ވެރިޔާ ގްލެން މައިކެލެފް ވަނީ ފީފާގެ މި ނިންމުމާ ދެކޮޅަށް ވަރުގަދަ އިންޒާރެއް ދެއްވައި، "އަހަރެމެންގެ ކުޅިވަރާ ކުޅޭނެ ކަމެއް ނެތް" (Hands off our game) ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ. އީޔޫއިން ބުނާ ގޮތުގައި ފުޓްބޯޅަ އިންތިހާއަށް ވިޔަފާރިވެ، ފައިސާގެ ދަހިވެތިކަމުގައި ކުޅިވަރުގެ އަސާސްތައް ހަލާކުވަމުންދާ ދިއުމަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
އީޔޫގެ ކޮމިޝަނުން މިހާރު ދަނީ ފީފާގެ މި ހުށަހެޅުމަކީ ވާދަވެރިކަމުގެ ގާނޫނުތަކާ އަދި މަސްލަހަތު ފުށުއަރާ އުސޫލުތަކާ ހިލާފު މުއާމަލާތެއްތޯ ބެލުމަށް ގާނޫނީ ދިރާސާތައް ކުރަމުންނެވެ. ފީފާއަކީ ކުޅިވަރުގެ ގަވާއިދުތައް ހަދާ އިދާރާއަށްވެފައި، އަމިއްލަ މާލީ މަންފާ ލިބޭ އިންވެސްޓަރުންގެ މަސްލަހަތު ކުޅިވަރުގެ ތެރެއަށް ވަނުމުން، ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ބޮޑު ނުރައްކަލެއް އުފެދޭނެކަމަށް އީޔޫއިން ފާހަގަކުރެ އެވެ.
މި މުއާމަލާތުގެ ފަހަތުގައި އެމެރިކާގެ ބޮޑެތި މާލީ އިދާރާތަކާއި މަޝްހޫރު އިންވެސްޓަރުން ސިއްރިއްޔާތުގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުންދާކަން ވަނީ ހާމަވެފަ އެވެ. މިގޮތުން އެމެރިކާގެ ބޭންކިންގ ގްރޫޕް ޖޭޕީ މޯގަން (JPMorgan Chase) އާއި، ކުރީގެ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ދަނބިދަރިކަލުން ޖެރެޑް ކުޝްނާގެ އަދި ޖޯޝުއާ ކުޝްނާގެ 'ތުރައިވް ކެޕިޓަލް' (Thrive Capital) އިން ދަނީ އިންވެސްޓަރުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ބާރަށް ކުރިއަށްގެންދަމުންނެވެ.
ކުޅިވަރުގެ މާހިރުން ކަންބޮޑުވަނީ، ޕްރައިވެޓް އިންވެސްޓަރުން ފީފާގެ ވިޔަފާރީގެ ތެރެއަށް ވައްދައިފިނަމަ، ފައިދާ އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި ވާލްޑް ކަޕް ބާއްވާ މުއްދަތު ކުރުކުރުމާއި، ކޮންމެ ދެ އަހަރަކުން އެއްއަހަރު މުބާރާތް ބޭއްވުމަށް ފީފާއަށް މަޖުބޫރުކުރުވުން ފަދަ ނިންމުންތައް ނިންމަފާނެތީ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، އިންފަންޓީނޯ އަމިއްލަފުޅަށް މި އާ ކުންފުނީގެ ޗެއާމަންކަން ނަންގަވައި، އަހަރަކު އެތައް މިލިއަން ޑޮލަރެއްގެ އިތުރު މުސާރައެއް ހޯއްދަވަން އުޅުއްވާ ކަމުގެ ތުހުމަތުތައްވެސް ވަނީ އުފެދިފަ އެވެ.
ކޮންމެއަކަސް، ވާލްޑް ކަޕްގެ ހިއްސާ ވިއްކާލުމަށް ފީފާއިން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން، ދުނިޔޭގެ ފުޓްބޯޅައިގެ ބައްރުތަކުގެ މެދުގައި އުފެދިފައިވާ މި ބޮޑު ނުތަނަވަސްކަން، ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައި މުޅި ކުޅިވަރުގެ މުސްތަގުބަލު ބަދަލުކޮށްލާފަދަ ބޮޑު ތޫފާނަކަށް ވެގެންދާނެކަމަށް ބެލެވެ އެވެ.




